lub
w jakim celu? zapamiętaj mnie
 
Warszawa
Bangkok  
Leżący Budda - Świątynia Wat PhoBangkok, Tajlandiafoto: Krzysztof Stępieńźródło: transazja.pl
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
 
Wycieczka do Birmy, 16 dni, objazdowa z pobytem na plaży Ngapali | z transAzja.pl
Booking.com

Najnowsze artykuły

Flames of... Baku

Top of the top - Iran!

Oman - to zdecydowanie więcej niż jedyne państwo na literę "O".

Nepal - My first time

e-Tourist Visa do Indii - wyjaśniamy szczegóły

Stambuł z zupełnie innej perspektywy

Cud w indyjskiej Agrze na miarę drugiego Taj Mahal

Do Mongolii bez wizy

Muktinath (Jomsom) Trekking - profil wysokości i statystyka

Bezpłatne wycieczki po Dosze dla pasażerów Qatar Airways

Do Indonezji bez wizy

Wiza do Indii wydawana już na lotnisku?

Poznaj Azję Centralną oglądając animowane filmy

Co wiesz o Azji Centralnej?

Bilet na indyjski pociąg tylko na 60 dni przed odjazdem?

Turkish Airlines poleci do Kathmandu!

Deadly South Asia floods affect 16m people

US to review China intellectual property policies

Chinese vendors 'exploiting' African children removed from Taobao

Rhino swept from Nepal to India by flooding rescued

Indian rape victim, 10, and her baby 'doing fine'

Samurai sword attack at Taiwan's presidential palace

USS Fitzgerald: US Navy to discipline dozen sailors

Infosys chief executive Vishal Sikka resigns

Australia citizenship: Sixth MP in eligibility trouble

Wrestling bids to boost interest in China

Mehdi Karroubi: Iran opposition leader ends hunger strike

Saudi border to open for Qatari pilgrims attending Hajj

Yazidi boy reunited with family after being rescued from IS

Lebanon rape law: Parliament abolishes marriage loophole

IS conflict: Iraqi jets bomb Tal Afar ahead of ground assault

Khaled Sharrouf: Australia cannot confirm IS militant's death

Can Mosul University recover from IS years?

Awamiya: Inside the devastated Saudi Shia town

Jerusalem's 'cat lady' crossing boundaries

Sarahah: The honesty app that's got everyone talking

Miasta Azji

 Stambuł

warto zobaczyć: 38
transport z Stambuł: 2
dobre rady: 40

wybierz
[opinieCount] => 0

 Szanghaj

warto zobaczyć: 18
transport z Szanghaj: 1
dobre rady: 37

wybierz
[opinieCount] => 0

 Hua Shan

warto zobaczyć: 8
transport z Hua Shan: 3
dobre rady: 18

wybierz
[opinieCount] => 0

 Katmandu

warto zobaczyć: 14
transport z Katmandu: 3
dobre rady: 21

wybierz
[opinieCount] => 0

 Xi'an

warto zobaczyć: 10
transport z Xi'an: 2
dobre rady: 19

wybierz
[opinieCount] => 0

 Pokhara

warto zobaczyć: 9
transport z Pokhara: 1
dobre rady: 9

wybierz
[opinieCount] => 0

 Tajpej

warto zobaczyć: 22
transport z Tajpej: 11
dobre rady: 39

wybierz
[opinieCount] => 0

 New Delhi

warto zobaczyć: 23
transport z New Delhi: 2
dobre rady: 37

wybierz
[opinieCount] => 0

 Jerozolima

warto zobaczyć: 9
transport z Jerozolima: 3
dobre rady: 12

wybierz
[opinieCount] => 0

 Pekin

warto zobaczyć: 27
transport z Pekin: 4
dobre rady: 60

wybierz
[opinieCount] => 0

Powiadomienia

Informujcie mnie o nowych, ciekawych
materiałach publikowanych w portalu
     1 USD  1 EUR  1 PLN
ChinyCNY6,677,881,83
IndieINR64,2375,9317,68
IzraelILS3,594,250,99
MalezjaMYR4,305,081,18
RosjaRUB59,8670,7616,47
Sri LankaLKR155,21183,4842,71
SyriaSYP214,85253,9859,13
TajlandiaTHB33,3139,389,17
TurcjaTRY3,514,150,96
  wymagana wiza ambasada
w Polsce
Afganistan TAK TAK
Arabia Saudyjska TAK TAK
Armenia - TAK
Azerbejdżan TAK TAK
Bahrajn TAK -
Bangladesz TAK -
Bhutan TAK -
Brunei - -
Chiny TAK TAK
Filipiny - TAK
Gruzja - TAK
Hong Kong - -
Indie TAK TAK
Indonezja - TAK
Irak TAK TAK
Iran TAK TAK
Izrael - TAK
Japonia - TAK
Jemen TAK TAK
Jordania TAK -
Kambodża TAK -
Katar TAK TAK
Kazachstan - TAK
Kirgistan - -
Korea Północna TAK TAK
Korea Południowa - TAK
Kuwejt - TAK
Laos TAK -
Liban TAK TAK
Makau - -
Malediwy TAK -
Malezja - TAK
Mongolia - TAK
Nepal TAK -
Oman TAK -
Pakistan TAK TAK
Palestyna - -
Rosja TAK TAK
Singapur - -
Sri Lanka TAK TAK
Syria TAK TAK
Tadżykistan TAK -
Tajlandia - TAK
Tajwan - -
Timor Wschodni TAK -
Turcja TAK TAK
Turkmenistan TAK -
Uzbekistan TAK TAK
Wietnam TAK TAK
Zjednoczone Emiraty Arabskie - TAK

Zestawienie informacji na temat wymaganych zaświadczeń zdrowotnych, zalecanych szczepień ochronnych i zagrożeń chorobowych przy podróży do krajów Azji.


Dołącz do nas!


 
 
  •  Tajlandia
     kursy walut
     THB
     PLN
     USD
     EUR
  •  Tajlandia
     wiza i ambasada
    Tajlandia
    ambasada w Polscetak
    wymagana wizanie
    Do 30 dni pobytu bez konieczności ubiegania się o wizę
    Najmniejsza
    prowizja w Polsce!
    87 PLN normalnie - 7 dni roboczych
    147 PLN ekspresowo - 2-3 dni robocze sprawdź szczegóły

Tajlandia & Kambodża 2009 - Informacje praktyczne

poniedziałek, 7 gru 2009
Wat Pho, Bangkok fot. Krzysztof Stępień, © transazja

pobierz cały tekst w formacie PDF
pobierz pełne zestawienie cen zebranych w trakcie wyjazdu

Dla kogo i po co powstał ten tekst? 

Niniejszy tekst jest relacją z podróży, jaką odbyliśmy we dwoje z żoną do Tajlandii i Kambodży na przełomie sierpnia i września 2009 r. Powstał on z myślą o wszystkich tych, którzy podobnie jak my chcieliby na własną rękę odwiedzić wspomniane kraje, lecz powstrzymuje ich przed tym niepewność czy wręcz obawa o to, czy sobie poradzą. Relacja ta stawia sobie za cel przekonanie potencjalnych amatorów podróży do Azji, że obawiać się nie ma czego i uzmysłowić, jak łatwe i bezpieczne jest to przedsięwzięcie przy odrobinie rozsądnego planowania i rozeznania w sytuacji. Stąd poza tradycyjnym zapisem z wyprawy dzień po dniu próbowaliśmy podzielić się w niej jak największą ilością praktycznych wskazówek, których raczej nie znajdziemy w przewodnikach. Z tego względu relacja ta może być interesująca także dla tzw. ‘starych wyjadaczy’ poszukujących konkretnych i aktualnych informacji. Staraliśmy się przy tym, by poza stroną merytoryczną zachować możliwie maksimum obiektywizmu, tj. nie zniechęcić czytelników do lektury nadmiernym artykułowaniem własnych ocen i opinii. Ufamy, że powstały w ten sposób reportaż okaże się przydatnym źródłem wiedzy, które pozwoli nie tylko rozwiać wszelkie wątpliwości co do powodzenia przyszłej wyprawy, lecz także pomoże efektywnie zaplanować niezapomniane wakacje.

Przygotowania do podróży 

W naszym przypadku przygotowania do wyprawy sprowadziły się do pięciu zasadniczych punktów, tj. rezerwacji biletów lotniczych, wyrobienia wiz, wykonania szczepień, wyszukania użytecznych źródeł informacji i pakowania. Szalenie istotne jest również wykupienie ubezpieczenia, ale w tej akurat kwestii słowa komentarza wydają się zbędne. Zacznijmy zatem od początku. 

bilety

Skoro czytacie ten tekst, oznacza to, że natknęliście się na stronę transazja.pl. Nie jest dla was zatem tajemnicą, że względnie tanie bilety lotnicze do wielu miast Azji możecie zarezerwować za pośrednictwem tego właśnie serwisu, a konkretnie firmy Jet Sernice Poland. My tak właśnie zrobiliśmy. Skontaktowaliśmy się telefonicznie z bardzo uprzejmym panem Dariuszem i po kilku minutach dowiedzieliśmy się, że możemy dostać się z Warszawy do Bangkoku za 1990 PLN od osoby w obie strony ze wszystkimi opłatami z przesiadką w Kijowie, jako że lot obsługiwany jest przez ukraińskie linie lotnicze AeroSvit. Uznaliśmy to za bardzo dobrą cenę i po uzgodnieniu terminu zarezerwowaliśmy bilety drogą elektroniczną, wykonując zwykły przelew bankowy. W zamian na nasze konto mailowe przyszło potwierdzenie rezerwacji, którego co prawda nie ma obowiązku mieć ze sobą, bo przy odprawie na lotnisku wystarczy pokazać paszport, lecz które, jak się później okazało, lepiej na wszelki wypadek sobie wydrukować. Tak wygląda wersja dla leniwych lub zapracowanych. Tanich biletów można bowiem oczywiście szukać również na własną rękę i jak pokazuje praktyka może się to nawet okazać korzystniejsze. Otóż napotkana przez nas po drodze nasza rodaczka z Krakowa przybyła do Tajlandii za pośrednictwem fińskich linii lotniczych FinnAir (z przesiadką w Helsinkach) bezpośrednio z Krakowa i to 50 zł taniej niż my. Warto może zatem przysiąść przed monitorem i poszperać, choć nie łudziłbym się, że różnica będzie znacząca. Zwykle najtańsze bilety do Azji oferują nasi wsch. sąsiedzi tj. Rosja i Ukraina, co oczywiście nie jest regułą i nie każdemu musi odpowiadać.

Tutaj można sprawdzić ceny biletów lotniczych do Tajlandii.
 

wizy

Aktualne i wyczerpujące informacje na temat wiz tajskich znaleźć można na stronie transazji.pl. Po aktualizacji można także pobrać stamtąd formularz wniosku wizowego, co znacznie ułatwia sprawę osobom spoza Warszawy, bo oszczędza nam przynajmniej jednej podróży do stolicy. Wniosek najlepiej złożyć osobiście, choć można go przesłać pocztą – my się na to nie zdecydowaliśmy, bo w kopercie trzeba by przesłać paszporty i gotówkę, a wszyscy wiemy, że Poczta Polska do rzetelnych instytucji nie należy. Nie ma potrzeby, by w przypadku ubiegania się o wizę przez małżeństwo przy składaniu wniosków czy odbieraniu wiz byli obecni oboje małżonkowie. Choć nie wiem tego na pewno, podejrzewam, że tak samo jest w przypadku innych relacji rodzinnych. Osoba zajmująca się przyjmowaniem wniosków i wydawaniem wiz jest Polakiem. Pomimo iż na wniosku napisano, że należy załączyć dwie fotografie, wystarczy tylko jedna. W 2009 r. koszt wizy jednokrotnego przekroczenia granicy wynosił 100 zł, a dwukrotnego 200 zł. Nam się udało, bo akurat w chwili składania wniosków do końca marca 2010 zniesiono opłaty za wizy turystyczne i w kieszeni fuksem zostało nam 400 zł.

Ambasada znajduje się co prawda przy ul. Willowej, ale wejście do punktu przyjmowania wniosków i wydawania wiz jest od ul. Chocimskiej. Należy przestrzegać godzin, w których przyjmowane i wydawane są dokumenty, bo w przeciwnym razie nasza podróż do Warszawy może skończyć się pocałowaniem klamki. Pod ambasadę najłatwiej i najszybciej dostać się tramwajem nr 4 z ronda Romana Dmowskiego na skrzyżowaniu al. Jerozolimskich i ul Marszałkowskiej (niecałe 10 min. piechotą z Dworca Centralnego). Należy wsiąść w tramwaj jadący w kierunku pętli Wyścigi i wysiąść na przystanku Rakowiecka, a resztę przejść piechotą (niecałe 10 min.), po uprzednim zerknięciu na mapę. 

Kontakt z ambasadą może się okazać trudniejszy niż się to wydaje. Nie wiem, czy coś się w tej kwestii zmieniło, ale w naszym przypadku nie działał ani mail, ani faks, nikt też nie odbierał telefonu, a gdy przy okazji wizyty w stolicy żona podjechała pod ambasadę, zastała ją zamkniętą na cztery spusty (być może stało się tak dlatego, że tego właśnie dnia z wizytą do Krakowa przybyła tajska księżniczka).

Nie ma sensu wykupywać wizy jednokrotnej, jeśli planujemy udać się także do Kambodży, bo może się okazać, że podczas powrotu nie będziemy w stanie otrzymać wizy tajskiej na przejściu granicznym. Dzieje się tak dlatego, że wizy wydawane na miejscu (visas on arrival) nie są dostępne na wszystkich przejściach lądowych. Podczas naszego pobytu na przejściu granicznym zauważyliśmy informację o tym, że wizy tajskie są niedostępne do momentu zainstalowania odpowiedniego systemu komputerowego. Ponieważ Bóg jeden raczy wiedzieć, ile to może potrwać, lepiej zawczasu wykupić wizę dwukrotną, bo w przeciwnym razie możemy być zmuszeni do powrotu w głąb Kambodży w celu wyrobienia tajskiej wizy. 

Co do wiz kambodżańskich sprawa przedstawia się zgoła inaczej. W momencie pisania tego tekstu nie ma już możliwości wyrobienia wizy w Polsce, bo Ambasada Królestwa Kambodży w Warszawie została zlikwidowana, stąd też brak jakichkolwiek informacji na ten temat na stronie transazji.pl. I może lepiej, że tak się stało, bo wiza wyrobiona w Polsce kosztowała więcej niż ta, którą można dostać na granicy w Poipet. Jeśli jednak ktoś się uprze, można sobie ją wyrobić online pod tym adresem: http://evisa.mfaic.gov.kh/e-visa/vindex.aspx?lng=Pol

szczepienia

W chwili pisania tego artykułu nie było żadnych szczepień obowiązkowych wymaganych przy wjeździe zarówno do Tajlandii jak i Kambodży. Istnieje za to szereg szczepień zalecanych przy podróży do płd.-wsch. Azji. Są to WZW A, WZW B, błonica, tężec, dur brzuszny, polio, wścieklizna i japońskie zapalenie opon mózgowych. W zależności od indywidualnej historii szczepień każdego z nas, tudzież osobistych preferencji w tym zakresie ta część przygotowań może być dość kosztowna. Oczywiście można się nie szczepić wcale, a można się także zaszczepić na wszystko, ale nie zawsze jest taka potrzeba. Dlatego przed wyjazdem najlepiej udać się na konsultacje do kompetentnego specjalisty. W Krakowie najszybciej, fachowo i bezpłatnie zrobić to można w wojewódzkim oddziale sanepidu, a konkretnie w mieszczącym się tam Międzynarodowym Punkcie Szczepień – więcej informacji pod tym adresem: http://www.wsse.krakow.pl/pages/wsse_serwis.php?nid=887&did=5596. Niestety na stronie nie podano cen szczepień, zapewne z uwagi na ich szybką dezaktualizację. W celach orientacyjnych podaję stan na wrzesień 2009 r.: 

- WZW A 150 zł 
- WZW B 55 zł 
- WZW A+B 150 zł 
- dur brzuszny 150 zł 
- polio 55 zł 
- błonica + tężec 35 zł 
- tężec 35 zł 
- wścieklizna 120 zł

Ze względu na to, że niektóre szczepienia wymagają podania kilku dawek (od jednej do trzech) w odstępach kilku miesięcy (najczęściej w konfiguracji 1,2,6 lub 1,2,12), jak również wymagają kilku tygodni lub miesięcy, by zacząć aktywnie chronić przed infekcjami, należy o nich pomyśleć odpowiednio wcześniej. 

Najpoważniejszym zagrożeniem zdrowotnym w płd.-wsch. Azji jest przenoszona przez zainfekowane komary malaria. Niestety nie istnieje szczepionka chroniąca przez zakażeniem tą chorobą, turystom pozostaje więc profilaktyka. Może być ona dwojakiego rodzaju – zewnętrzna i wewnętrzna. Ta pierwsza sprowadza się przede wszystkim do stosowania środków przeciw komarom tzw. repelentów – można je kupić jeszcze w Polsce, można je także nabyć na miejscu, przy czym miejsce zakupu nie ma najmniejszego znaczenia. Poza tym należy minimalizować kontakt z komarami poprzez unikanie miejsc ich najczęstszego występowania tj. terenów podmokłych. Wieczorami można się chronić nosząc długie rękawki i nogawki. Co do profilaktyki wewnętrznej to polega ona na przyjmowaniu tzw. leków antymalarycznych, które de facto są antybiotykami podawanymi również w przypadku stwierdzenia zakażenia. Choć przyjmowanie tych leków profilaktycznie nie zapobiega zakażeniu, rzekomo zwiększa to odporność organizmu na wypadek infekcji. Po stronie wad należy jednak odnotować spustoszenie, jakie każdy antybiotyk wywołuje w naszym organizmie. Decyzja w tej kwestii jest zatem sprawą wysoce indywidualną. Osobiście nie zdecydowaliśmy się na przyjmowanie żadnych leków, a zabrany przez nas środek na komary praktycznie w ogóle się nie przydał, bo pomimo naszych obaw, a ku naszej wielkiej uldze, komarów zarówno w Kambodży jak i w Tajlandii nie było prawie wcale. Nie jesteśmy jednak w stanie zagwarantować, że tak jest zawsze i nie oznacza to, że nie należy mieć się na baczności, szczególnie na terenach wiejskich z dala od skupisk turystycznych.

źródła informacji

Ilość publikacji zarówno tych tradycyjnych, książkowych jak też internetowych na temat Tajlandii jest wprost przytłaczająca. Dużo gorzej wypada na tym tle Kambodża. Nie mniej można śmiało powiedzieć, że problemem w żadnym stopniu nie jest dostęp do informacji, ale może nim być sprawna jego selekcja. W przypadku Tajlandii mamy także komfort dostępu do szerokiego zakresu materiałów w języku ojczystym, podczas gdy jakiekolwiek sensowne materiały dotyczące jej ubogiego sąsiada zdają się być dostępne jedynie w językach obcych. Ale po kolei: 

przewodniki

Z perspektywy praktycznego przygotowania do podróży tradycyjne przewodniki książkowe, może za wyjątkiem osławionej serii Lonely Planet, zdają się mieć niewielką wartość. Zazwyczaj można w nich bowiem znaleźć jedynie ogólnikowe wskazówki co do możliwości transportu, a propozycje noclegów i wyżywienia najczęściej ograniczają się do dość drogich hoteli i restauracji. Często brak w nich natomiast tak istotnych z punktu widzenia indywidualnego turysty informacji jak ceny biletów wstępu i transportu, godziny odjazdów pociągów, autobusów, etc., adresy tanich noclegów i knajp. Z drugiej strony trudno się jednak temu dziwić, bowiem wymieniony rodzaj informacji ulega na tyle częstej i szybkiej dezaktualizacji, że zamieszczanie ich w przewodnikach drukowanych wydaje się pozbawione sensu. Dlatego też pod tym względem dużo lepiej sprawdzają się regularnie aktualizowane strony internetowe (patrz poniżej). Bynajmniej nie oznacza to jednak, że przewodniki książkowe są z gruntu bezwartościowe. Zawierają one bowiem mnogość wiedzy krajoznawczej, od której warto zacząć planowanie podróży, czytając je sobie do poduchy. Uprzednie zapoznanie się z kulturą, historią i podstawowymi danymi na temat kraju, który chcemy odwiedzić pozwoli nam wstępnie zorientować się co do miejsc wartych odwiedzenia, a tym samym ułatwi selekcję ogromu dostępnych w internecie materiałów. Poniżej przedstawiamy dostępne na rynku przewodniki po Tajlandii (stan na wrzesień 2009 r.): 

- Lonely Planet (English) 89,90 zł 
- National Geographic 69,00 zł 
- Berlitz (=Gazeta Wyborcza) 49,90 zł
- Hachette, Key Guide 54,90 zł
- Wiedza i Życie 99,90 zł
- Pascal Master Card 39,90 zł
- Pascal, Praktyczny przewodnik 59,90 zł
- Pascal 34,90 zł
- RM, Przewodnik Kieszonkowy (+mapa) 29,90 zł

Do momentu powstania tego tekstu nie natknęliśmy się na żaden przewodnik po Kambodży w języku polskim. Zatem jedynym, jaki możemy polecić na chwilę obecną jest: 

- Lonely Planet (English) 69,90 zł 
- internet

Za godne polecenia i wyczerpujące temat uważamy następujące strony internetowe: 

http://www.transazja.pl  
http://www.geozeta.pl/kraje  
http://wikitravel.org/en/Main_Page  
http://www.travelfish.org  
http://www.lonelyplanet.com  
http://talesofasia.com/index.htm  
http://www.itisnet.com/english/asia/Thai/thaitop.htm  
http://www.tripadvisor.com  
http://thaitransit.blogspot.com  
http://www.railway.co.th/english/index.asp  

mapy

Jeśli chodzi o mapy to zdecydowanie nie należą one do niezbędnego wyposażenia turysty, chyba że planujemy poruszać się po Tajlandii czy Kambodży samochodem lub motorem. W przeciwnym razie zupełnie wystarczające wydają się być mapki poglądowe zamieszczane w przewodnikach. Niestety nie można tego samego powiedzieć o szczegółowych mapkach miast, bo te w przewodnikach są mało dokładne i najczęściej nieprzydatne w praktyce. Ale z tymi ostatnimi nie powinno być najmniejszego problemu, jako że są one dostępne za darmo na lotniskach, w agencjach turystycznych, hotelach, pensjonatach, etc. Wracając do map poglądowych, jeśli ktoś jednak uprze się, by zaopatrzyć się w mapkę przed wyjazdem, może się okazać, że będzie to wymagało nieco wysiłku, bo nie tak łatwo je dostać nawet w na ogół nieźle zaopatrzonym Empiku. W Krakowie polecamy sklep podróżnika przy Centralnym Ośrodku Turystyki Górskiej PTTK przy ul. Jagiellońskiej 6. Myślimy, że nie będzie przesadą, jeśli powiemy, że jeśli czegoś nie znajdziemy tam, to raczej nie znajdziemy tego wcale. Z niewielu dostępnych na rynku map interesującego nas regionu szczególnie polecić możemy dwa niemieckie wydawnictwa: 

Reise Know-How: mapy z nieprzemakalnego i nierozrywalnego papieru (39.90 zł)
http://www.reise-know-how.de/thailand-11200000-p-1565.html

Nelles Map: na uwagę zasługuje krajoznawcza część mapy Kambodża-Angkor (26 zł)
http://www.nelles-verlag.de/cms.php/1800/0/0/1776/0/0  

pakowanie

Ta z pozoru banalna i wysoce subiektywna część przygotowań może się okazać niezwykle istotna w kontekście podróży na własną rękę, dlatego też zdecydowaliśmy się poświęcić jej kilka praktycznych uwag.

Po pierwsze należy pamiętać, że zabierany ze sobą bagaż nierzadko trzeba będzie nosić przez dłuższą chwilę czy na dłuższym odcinku, przerzucać z jednego środka transportu do drugiego (nie wykluczając przejażdżki np. motorem), wnosić po schodach, etc. Trzeba też mieć na względzie i to, że w azjatyckich warunkach nie zawsze można liczyć na wygodny chodnik, a w wielu miejscach nie ma go wcale, podobnie zresztą rzecz ma się z asfaltem. Mając to wszystko na uwadze, rozważyć musimy trzy kwestie: w co się spakować oraz co spakować i w jakich ilościach?

Odpowiedź na pierwsze pytanie wydaje się nasuwać sama – jedynym rozsądnym rodzajem bagażu w tych warunkach jest plecak. I choć pewnie w mniejszym lub większym stopniu sprawdzi się każdy, to z uwagi na fakt, że czasami przyjdzie nam pokonać dłuższy dystans warto zadbać o to, by był on wygodny. Modne, choć dość pretensjonalne, walizeczki na kółkach z wyciąganym uchwytem to opcja dla wytrwałych, chyba że absolutnie wszędzie i zawsze planujemy poruszać się taksówką.

Odpowiedź na pytanie, co zabrać nie jest już taka prosta, bo zależy ona od profilu naszej wyprawy, czasu jej trwania, jak i własnych upodobań w tym względzie. Dość mocno determinuje ją także płeć podróżnika. Bardzo podobnie ma się zresztą sprawa z ilością bagażu, choć tu przed przesadą powinna skutecznie powstrzymać nas świadomość, że wszystko to, co zabierzemy będziemy musieli nosić na własnych barkach. Zaczniemy może od tego, że w naszym przypadku, choć mocno się ograniczyliśmy, to i tak zabraliśmy za dużo. Wiedzieliśmy oczywiście, że i tak niemożliwe jest zabranie ze sobą wystarczającej ilości rzeczy na trzy tygodnie, stąd staraliśmy się dostosować do porady, którą wyczytaliśmy w internecie – „Wyjmij z szafy wszystko, co chciał(a)byś zabrać, po czym odłóż połowę z powrotem na półkę.”

Przewrotnie można by powiedzieć, że tak naprawdę z powodzeniem wystarczyłby nam niewielki plecak, do którego spakowalibyśmy paszporty, szczoteczkę z pastą do zębów, aparat i coś do poczytania na podróż samolotem, bowiem wszystko, co może nam być potrzebne w podróży, możemy z łatwością kupić za dużo mniejsze pieniądze na miejscu, z plecakiem włącznie. My tak najprawdopodobniej zrobimy przy następnej wyprawie. Ponieważ jednak, jak mniemamy, niewiele osób zdecyduje się na ten wariant, oto kilka ‘tak’ i ‘nie’ odnośnie pakowania:

TAK

  • nawet przy kilkutygodniowej wyprawie wystarczy zabrać ze sobą rzeczy jedynie na tydzień, bo w prawie każdym pensjonacie można zlecić pranie za grosze
  • należy zabrać ze sobą przeciwdeszczowe peleryny i ochraniacze na plecak; można też dodatkowo zabezpieczyć zawartość plecaka umieszczając ją w workach foliowych np. workach na śmieci
  • przy pakowaniu apteczki (jej wyposażenie jest kwestią indywidualną) dobrze pomyśleć o zestawie własnych strzykawek i igieł jednorazowych – tak na wszelki wypadek
  • bezwzględnie, niezależnie od pory wyjazdu, należy zabrać ze sobą kosmetyki słoneczne z wysokim filtrem
  • dobrze zadbać o nakrycie głowy i okulary chroniące przed słońcem
  • przydadzą się klapki, jeśli nie na plaży to na pewno pod prysznicem
  • jeśli planujemy pobyt na plaży zabierzmy ze sobą ręczniki plażowe, kąpielówki i kostium
  • ze względu na to, że poza pensjonatami toalety są często ‘kucane’ oraz to, że nie zawsze możemy liczyć na papier toaletowy warto mieć przy sobie wilgotne chusteczki
  • jeśli planujemy wizytę w świątyniach czy pałacach królewskich pamiętajmy o zabraniu ‘oficjalnego’ stroju – długiej sukienki lub długich spodni (świetnie sprawdzają się spodnie z odpinanymi nogawkami), oraz góry z długimi rękawami
  • jeśli lubimy przywieść z wakacji kilka tysięcy zdjęć zabierzmy zapasowe karty pamięci do aparatu
  • warto zabrać ze sobą trochę sznurka na wypadek np. awarii plecaka, niewielkiego prania we własnym zakresie czy do zabezpieczenia bagażu podczas podróży
  • harcerskie akcesoria typu scyzoryk czy niewielka latarka (najlepiej czołówka) także mogą się przydać 


NIE 

  • nie sprawdziły się w naszym przypadku informacje z przewodnika, że w północnej, górzystej części Tajlandii wieczorami może być chłodno, więc nie zabierałbym ze sobą cieplejszych ubrań, chyba że jest się wyjątkowym zmarzluchem
  • nie ma potrzeby zabierania ze sobą ręczników, bo zawsze są one w pokojach; jeśli jednak uznamy je za niezbędne, dobrym rozwiązaniem są zajmujące niewiele miejsca, szybkoschnące ręczniki z mikrofibry
  • nie zabierałabym ze sobą butów trekkingowych, chyba że planujemy wypady w góry; w pozostałych wypadkach spokojnie wystarczą nam sandały
  • nawet jeśli planujemy nurkowanie nie ma sensu zabierać ze sobą ABC, bo zawsze jest ono wliczone w cenę
  • nie ma konieczności zabierania ze sobą środków przeciw komarom – podczas naszego pobytu komarów nie było prawie wcale
  • nie potrzebne są adaptory do prądu, bo miejscowe gniazdka elektryczne obsługują ‘nasze’ wtyczki
  • nie rozpaczajmy, jeśli czegoś zapomnieliśmy – majtek, kosmetyków, okularów przeciwsłonecznych – wszystko można kupić na miejscu, często o wiele taniej
  • nie przeładowujmy plecaków, bo nie będziemy mieć miejsca na zakupy, które z pewnością zrobimy w Tajlandii

Kiedy jechać? 


Najważniejszym czynnikiem warunkującym wybór pory podróży w całej płd.-wsch. Azji jest bezwzględnie pogoda. Z grubsza rzecz biorąc, w tym rejonie świata występują trzy pory roku: pora gorąca (marzec-maj), chłodna (listopad-luty) i deszczowa (czerwiec-październik). Podane przedziały miesięczne należy oczywiście traktować orientacyjnie, bowiem z pogodą nigdy niczego nie można być pewnym. Do tego należy pamiętać, że Tajlandia jest terytorialnie krajem relatywnie dużym (większym od Polski; a jej rozpiętość południkowa równa jest w przybliżeniu odległości między Morzem Bałtyckim a Morzem Adriatyckim), a geograficznie urozmaiconym (w dużej części górzystym), co w sposób oczywisty przekładać musi się na lokalne uwarunkowania klimatyczne (z gorętszym południem i chłodniejszą północą). Podróżnym zdecydowanie odradza się odwiedzania Tajlandii w porze gorącej ze względu na trudne do zniesienia temperatury nierzadko przekraczające 40°C (najgorętszym miesiącem jest kwiecień). Szczyt sezonu turystycznego przypada na porę chłodną (w szczególności na grudzień & styczeń), kiedy temperatury zbliżone są do naszych temp. letnich, ze średnią rzędu 26°C. Z pozoru najmniej odpowiednią porą podróży wydaje się być pora deszczowa, przy czym wcale tak być nie musi. Wbrew powszechnym wyobrażeniom nie należy bynajmniej oczekiwać w tym czasie nieprzerwanej ściany deszczu przez cały miesiąc. Nazwa ‘deszczowa’ bierze się stąd, że istotnie w okresie tym spada więcej deszczu niż zwykle, ale deszcze są na ogół gwałtowne i krótkie, często występują także kilka razy w ciągu dnia. Nie powinno to jednak stanowić większego problemu, jako że temp. w porze deszczowej są nadal wysokie i deszcz może się nawet okazać całkiem przyjemnym orzeźwieniem. Poza tym wilgotność powietrza jest na tyle wysoka, że niezależnie od tego, czy pada czy też nie przez większość czasu i tak jesteśmy mokrzy.

Tak się ‘nieszczęśliwie’ składa, że sezon urlopowy w Polsce przypada właśnie na porę deszczową. Nie ma jednak co rozpaczać, bo jak pokazała nasza wyprawa może być to idealna pora na zwiedzanie. Nie wiemy, czy stało się tak za sprawą wyjątkowo suchej pory deszczowej czy też należy to przypisać niebywałemu szczęściu początkujących, ale podczas naszej podróży nie zmokliśmy ani razu. Deszczu było jak na lekarstwo, a nawet jeśli już się trafił, to padał wówczas, gdy byliśmy wewnątrz zwiedzanych obiektów lub akurat przemieszczaliśmy się autobusem. Z 20 dni spędzonych ogółem w Azji tylko jeden dzień był naprawdę pochmurny z powtarzającymi się opadami, ale znów tak się szczęśliwie złożyło, że nie miało to dla nas większego znaczenia, jako że odpoczywaliśmy wówczas na wyspie i nie planowaliśmy żadnego zwiedzania.

Były też dni, kiedy azjatyckie słońce pokazało nam, na co je stać. Jeśli wrześniowe słońce potrafi zmęczyć tak, że odechciewa się zwiedzania i co rusz szuka się czegoś do picia, to z trudem przychodzi nam wyobrażenie sobie zwiedzania w porze, gdy jest naprawdę gorąco. Ale nawet gdy nie świeci słońce, wilgotność i temperatura robią swoje. I choć często może się wydawać, że z uwagi na zaniesione niebo nie grozi nam opalenizna, nie wolno dać się zwieść. Kosmetyki słoneczne to absolutny niezbędnik w nawet z pozoru pochmurne dni.

Ponadto wyprawa w porze deszczowej ma tę zaletę, że na swej drodze spotkamy relatywnie niewielu turystów nawet w najbardziej atrakcyjnych miejscach. Wielokrotnie zdarzyło się nam być w pewnych miejscach jedynymi zwiedzającymi. Nie bez znaczenia pozostaje oczywiście fakt, że w okresie tym można także liczyć na o wiele niższe ceny.

Podsumowując, wybór czasu podróży jest oczywiście sprawą dalece subiektywną, należy jednak pamiętać o tym, by nie demonizować w tym względzie pory deszczowej, bo choć nikt nie jest w stanie nam zagwarantować, że kolejnym razem nie trafimy akurat na porę deszczową stulecia, to w świetle przedstawionych wyżej argumentów wydaje się być ona najkorzystniejszą porą do odwiedzenia płd.-wsch. Azji.

Język 

Pomijając nieliczne, jak sądzimy, grono poliglotów, lingwistycznych pasjonatów oraz rzadkie przypadki tych, którym nie brak zapału i determinacji, by przed wyjazdem przyswoić podstawy tajskiego czy khmerskiego, naturalną alternatywą dla całej reszty podróżnych wydaje się współczesna linga franca, czyli język angielski. I tu dobra wiadomość dla wszystkich tych, których przed podróżą w dalekie kraje powstrzymuje m.in. świadomość własnych niedostatków językowych – otóż płynna znajomość angielskiego w większości przypadków do niczego się nie przydaje. I choć, jak mniemamy, stwierdzenie to z dużą dozą prawdopodobieństwa prawdziwe jest dla większości krajów Azji, z pełną odpowiedzialnością mówić możemy na razie tylko o Tajlandii i Kambodży. A tam sytuacja przedstawia się tak, że ze znajomością angielskiego jest bardzo krucho. Jakkolwiek zdarzają się w tej materii chwalebne wyjątki, wyjeżdżając do wspomnianych wyżej krajów lepiej przygotować się na to, że po angielsku raczej się nie dogadamy. Co wtedy? Na szczęście życzliwość i otwartość Tajów jak i Khmerów powoduje, że nie stanowi to żadnego problemu. W takich sytuacjach najlepiej sprawdza się stary dobry język migowy. Dobrym pomysłem jest również zrobienie użytku z mapy czy zdjęć zamieszczonych w przewodniku. Jeśli natomiast bardzo chcemy zagadnąć miejscowych we współczesnej łacinie, z miejsca należy zarzucić pomysł zwracania się do tychże pełnymi zdaniami, bowiem ich znajomość angielskiego ogranicza się najczęściej do kilku podstawowych słów. Stąd najefektywniejszym sposobem komunikacji jest wyrażanie się w możliwie najmniej skomplikowany sposób. Dla przykładu, zatrzymując na ulicy kierowcę tuk-tuka z zamiarem przejazdu na dworzec autobusowy, broń Boże nie należy epatować frazą: „Excuse me sir, could you tell me how much it costs to go to the main bus station for two people?”, bo najpewniej skonfunduje to naszego rozmówcę bez reszty. Cel osiągniemy za to szybko i bez bólu za pomocą następującego komunikatu: „Bus station / two people / how much?”, a zapewne nie zaszkodzi także ubarwienie naszej wypowiedzi odpowiednimi gestami – w szczególności dobrze upewnić się co do negocjowanej kwoty pokazując ją na palcach, bo pomimo iż ze znajomością liczebników jest na ogół nieźle, trudno oczekiwać, że miejscowi wychwycą np. różnicę między „thirty” a „forty”.

Powyższe wskazówki dotyczą przede wszystkim ludzi zagadniętych na ulicy, policjantów, kierowców autobusów i ich pomocników. Nieco lub dużo lepiej, co nie zawsze znaczy że płynnie, angielskim posługują się wszelkiej maści taksówkarze, recepcjoniści, właściciele pensjonatów, pracownicy agencji turystycznych, panie w kasach na dworcach, handlarze, pracownicy kontroli granicznej, ale niestety także naciągacze i oszuści.

Podsumowując, niezależnie od naszych zdolności czy umiejętności językowych, z komunikacją podczas podróży po Tajlandii i Kambodży nie powinno być najmniejszych kłopotów. Nie zapominajmy tylko o uśmiechu.

Bezpieczeństwo 


Kwestia bezpieczeństwa to zagadnienie wielowątkowe. Z przyczyn praktycznych omówimy tu tylko kilka najważniejszych. Na wstępie należy podkreślić, że zarówno Tajowie jak i Khmerowie to ludzie niezwykle życzliwi, uprzejmi i uczynni (tak w stosunku do siebie jak i do obcych), co zdecydowanie zwiększa nasze poczucie bezpieczeństwa podczas wizyty w tych krajach, bo ryzyko jakiejkolwiek fizycznej czy werbalnej napaści z ich strony wydaje się mało realne.

Niestety wszędzie tam, gdzie są turyści są też patologie, zatem i w tym przypadku nie brakuje oszustów, naciągaczy czy złodziei. Nie powinni oni jednak ani być niebezpieczni ani zepsuć nam wakacji przy zachowaniu z naszej strony podstawowych zasad bezpieczeństwa – najlepiej trzymać się reguły: nie robię tego, czego nie zrobiłby we własnym kraju czy też nie chodzę tam, dokąd nie poszedłbym we własnym kraju. Nie należy zatem zostawiać swych rzeczy bez nadzoru, choć pozostawienie ich w pensjonacie wydaje się jak najbardziej bezpieczne. Pomimo iż wielokrotnie ostrzegano nas przed kradzieżami, szczęśliwie nie zdarzyło nam się to ani razu, nie zauważyliśmy też żadnych podejrzanych osobników, którzy czyhaliby na najmniejszą ku temu sposobność. Niemniej władze Tajlandii i zwykli obywatele oficjalnie przyznają, że kradzież jest w tym kraju poważnym problemem, dlatego też zaleca się mieć oczy i uszy szeroko otwarte, w szczególności na granicy tajsko-kambodżańskiej, gdzie panujący dookoła chaos sprzyja z pewnością wszelkiej maści rzezimieszkom. 

Ponadto Tajlandia jest krajem politycznych zamachów stanu (tylko podczas rządów obecnego króla było ich już 26) i społecznych niepokojów przybierających formę gwałtownych demonstracji, nierzadko starć z policją i wojskiem (ostatnie duże manifestacje miały miejsce w kwietniu 2009; by zapoznać się z aktualną sytuacją polityczną w kraju warto zajrzeć tu: http://www.fco.gov.uk/en/travelling-and-living-overseas/travel-advice-by-country). Na pograniczu tajsko-kambodżańskim dochodzi także do okresowych starć między wojskami obu krajów, będących rezultatem niewyjaśnionych sporów terytorialnych. Z kolei na pograniczu tajsko-malezyjskim, zamieszkiwanym przez mniejszość muzułmańską, dochodzi do krwawych porachunków w związku z dążeniami tych prowincji do uzyskania autonomii. Wszystko to jednak nie znajduje zazwyczaj żadnego przełożenia na zagrożenie dla przebywających na terenie Tajlandii turystów, a gros wszystkich protestów koncentruje się w samym Bangkoku. O ile w poszukiwaniu mocnych wrażeń nie udamy się na któryś z wieców i nie opowiemy się jawnie po którejś ze stron, nic nam nie grozi. Manifestacje mogą natomiast utrudnić nam realizację planu naszej wyprawy, gdy np. utrudnione lub wręcz niemożliwe okaże się wydostanie się z miasta lub kraju (w grudniu 2008 jedna ze stron konfliktu zablokowała na kilka tygodni nowe lotnisko w Bangkoku; więcej o konfliktach w Tajlandii można przeczytać tu: http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/country_profiles/1237845.stm).

Podróżując po kraju autobusami, prędzej czy później natkniemy się na dość licznie rozsiane po kraju wojskowo-policyjne punkty kontrolne. Nie ma powodu, by się nimi zbytnio przejmować ani podniecać, bo przeprowadzane na nich błyskawiczne kontrole w ogóle nie dotyczą turystów, a mundurowi zdają się ich nie zauważać. Tylko raz poproszono nas o okazanie paszportów i mieliśmy nieodparte wrażenie, że kontrolujący nas oficer zrobił to ze zwykłej ciekawości.

Nieco odmiennym, niemniej dość istotnym zagadnieniem jest kwestia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Nawet jeśli nie planujemy wynajmować samochodu czy jakiegokolwiek jednośladu, to i tak warto wiedzieć co nieco o prawach rządzących poruszaniem się po jezdni. Na początek Kambodża – tu kodeks drogowy w rozumieniu zachodnim zdaje się nie funkcjonować. Nie oznacza to jednak, że nie ma tu żadnych zasad. Z tego co zdążyliśmy zauważyć o kwestii pierwszeństwa na drodze decyduje masa pojazdu, i tak najważniejsze są ciężarówki, a na szarym końcu jest pieszy. O tym że zbliża się ktoś, kto ma pierwszeństwo przed nami niechybnie poinformuje nas przeraźliwy pisk klaksonu – zjawisko w Kambodży nagminne. Dobrze o tym wszystkim pamiętać, wybierając się chociażby tak jak my na rowerze do Angkoru. W przypadku Tajlandii ruch drogowy wydaje się bardziej ucywilizowany, przy czym status pieszego pozostaje bez zmian. Należy jednak mieć na względzie to, że obowiązuje tam ruch lewostronny – rzecz szalenie istotna przy przekraczaniu ulicy, kiedy wbrew naszym przyzwyczajeniom w pierwszej kolejności należy spojrzeć w prawo, a nie w lewo. Wydaje się to banalne, ale jak przyjdzie co do czego… Przy przechodzeniu przez jezdnię dobrze jest też nie łudzić się, że nadjeżdżający pojazd się zatrzyma, choć trafiają się miłe wyjątki. Jeśli zdecydujemy się wynająć samochód czy jednoślad pamiętajmy, by w cenę wliczone było ubezpieczenie.

Wreszcie bezpieczeństwo to także zdrowie. Jeśli nie chcemy wrócić do domu z dodatkową atrakcją w postaci egzotycznej bakterii czy ameby w naszym układzie pokarmowym należy zwracać uwagę na to co jemy i pijemy, ale o tym szerzej w części Wyżywienie.

Obyczaje

Różnice kulturowe mogą być przyczyną wielu mniej lub bardziej żenujących nieporozumień. Dlatego też zanim zrobimy z siebie błazna wykazując się totalną ignorancją lub co gorsza nieświadomie i niezamierzenie urazimy miejscowych, warto zapoznać się choć z kilkoma podstawowymi regułami odnośnie tego, o czym należy pamiętać, a czego należy unikać przy kontaktach z autochtonami. Aby niepotrzebnie nie zajmować tu miejsca odsyłamy pod następujący adres: http://discoverythailand.com/Dos_and_Don_ts_in_Thailand.asp.

Pieniądze i ceny

Tajską walutą jest ‘baht’ (czytaj ‘bat’; międzynarodowy kod ‘THB’). Można się o niej dowiedzieć więcej i zobaczyć jak wyglądają konkretne pieniądze pod tym adresem: http://pl.wikipedia.org/wiki/Bat_(waluta). Aktualny kurs bahta można sprawdzić zarówno na transazji.pl jak i na stronie NBP, czyli tu: http://www.nbp.pl/home.aspx?f=/kursy/kursya.html. Jeśli chodzi o tajskie grosze, czyli ‘satangi’, jest małe prawdopodobieństwo, że kiedykolwiek je zobaczymy, bo praktycznie wyszły one z obiegu. Co do samych banknotów należy uważać przy płaceniu, bo pomimo że każdy z nich jest w innym kolorze, wyglądają one do siebie łudząco podobnie, a to za sprawą wizerunku monarchy – Bhumibola Adulyadeja – obecnego króla Tajlandii, który zerka na nas z każdego z nich. Różnice dostrzeżemy za to na odwrocie, gdzie napotkamy wizerunki jego poprzedników. Najlepiej jednak kierować się nominałem.

Narodową walutą Kambodży jest ‘riel’, ale ponieważ jest on wart tyle co nic, powszechnie używaną walutą jest amerykański dolar. Nie oznacza to, że nie mamy szans na zetknięcie się z kambodżańskim rielem – otóż może się zdarzyć, że przy wydawaniu reszty zamiast 50 centów dostaniemy 2000 rielów. Nie trzeba oczywiście mówić, że waluty tej należy się wyzbyć przez opuszczeniem Kambodży, no chyba że chcemy zachować któryś z banknotów na pamiątkę.

Tajskiej waluty nie kupimy w Polsce (kambodżańskiej i tak nie ma sensu), potrzebujemy zatem zabrać ze sobą tzw. twardą walutę na wymianę. I tu pojawia się naturalnie pytanie, czy lepiej zabrać amerykańskie dolary, brytyjskie funty czy może jednak euro? To, którą walutę najbardziej opłaca się ze sobą zabrać, zależy od analizy kursu złotego w stosunku do jednej z tych trzech walut, a następnie jej kursu w stosunku do tajskiego bahta. Nie jesteśmy przekonani, czy gra jest warta świeczki, natomiast na korzyść którejś z walut mogą przemówić względy praktyczne. I tak w Kambodży bezwzględnie potrzebne są nam amerykańskie dolary, ale w Tajlandii już nie koniecznie. Dlaczego? Otóż dolar amerykański ma w Tajlandii, zarówno w bankach jak i kantorach, różny kurs w zależności od nominału – najlepiej stoją setki, najgorzej jedynki. I choć różnice nie są duże, sprawa jest dość kuriozalna. Rozwiązanie jest jedno, albo zabieramy dolary w samych setkach, albo decydujemy się na euro lub funty i mamy problem z głowy. Z wymianą pieniędzy nie ma na ogół problemu, bo kantorów i banków jest pod dostatkiem, a kursy w jednych i w drugich są porównywalne.

Przy zakupie dolarów należy zwrócić uwagę na to, by banknoty nie były uszkodzone czy poplamione, a ich emisja nie wcześniejsza niż z 1999 r. – generalnie im nowsze tym lepsze. Choć u nas nie ma to najmniejszego znaczenia, w Azji, a szczególnie w Kambodży, może się zdarzyć, że ktoś odmówi nam przyjęcia banknotu na podstawie jego subiektywnie stwierdzonych niedostatków. Co do Kambodży, odwrotnie niż w przypadku Tajlandii, warto też mieć ze sobą sporą ilość niskich nominałów ze względu na niskie ceny i chęć uniknięcia ryzyka, że po wręczeniu komuś studolarowego banknotu ten ktoś rozpłynie się w powietrzu. Co prawda sytuacja taka w naszym przypadku nie miała miejsca, ale i tak zawsze warto mieć przy sobie dolara czy dwa na wypadek kiedy np. w Angkorze zmięknie nam serce i wreszcie kupimy za niego od kilkuletniej dziewczynki dziesięć bransoletek, które rozpadną się zaraz po powrocie do kraju.

Szykując się finansowo do wyprawy należy także zastanowić się nad tym, czy zabierzemy ze sobą gotówkę, czy raczej zdamy się na bankomaty. O ile ta druga opcja z pewnością jest bezpieczniejsza, jest ona również mniej opłacalna z uwagi choćby na prowizje. My zdecydowaliśmy się na opcję relatywnie mniej bezpieczną, tj. zabraliśmy wszystkie pieniądze ze sobą, rozdzielając je między siebie, by na wypadek okradzenia któregoś z nas nie zostać z niczym. Pieniądze wraz z paszportami zawsze trzymaliśmy przy sobie w nieprzemakalnych saszetkach zawieszanych na szyi, przekładając do trzymanego w kieszeni portfela jedynie kwotę przewidywaną na bieżące wydatki danego dnia.

Zarówno Kambodża jak i Tajlandia są krajami tanimi. Nie oznacza to jednak, że wszystko i wszędzie jest tanie. Trzeba być przygotowanym na to, że tam gdzie koncentruje się ruch turystyczny (w szczególności na wyspach, w Angkor, w Bangkoku, w Chiang Mai) ceny za transport, nocleg i wyżywienie są wyższe. Generalizując, w przypadku Tajlandii można powiedzieć, że tanio jest na północy, a drogo na południu, przy czym ‘drogo’ oznacza nie drożej, a najczęściej taniej, niż w Polsce. I choć praktycznie zawsze można znaleźć supertanie oferty noclegu czy wyżywienia, nie zawsze najtańszy wybór jest najlepszy.

Transport 


Bez cienia przesady można stwierdzić, że z punktu widzenia organizacji wyprawy jest to dla powodzenia całości przedsięwzięcia zagadnienie kluczowe. I choć spontaniczność w tym względzie ma swe niepodważalne zalety, mogą sobie na nią pozwolić przede wszystkim rasowi globtroterzy spędzający w Azji od kilku tygodni do kliku miesięcy. W przypadku z trudem wywalczonego urlopu i co za tym idzie najczęściej napiętego planu podróży efektywna logistyka wydaje się być na wagę złota. I tu dobra wiadomość dla wszystkich pragnących odwiedzić Tajlandię – podróżowanie po tym kraju jest dokładnie takie jak w wyświechtanym sloganie – łatwe, tanie i wygodne. Co do Kambodży trudno nam się wypowiadać, bo nie korzystaliśmy tam z transportu publicznego, stąd jedyne nabyte tam doświadczenia komunikacyjne ograniczają się do taksówki, tuk-tuka i roweru (więcej na ten temat w szczegółowej relacji z wyprawy).

W Tajlandii dostępne są wszelkie istniejące formy transportu. Co więcej, na ogół są one szybkie, na bardzo dobrym poziomie (trzeba przyznać że nierzadko wyższym niż w Polsce) i co najważniejsze śmiesznie tanie. Dość dokładne informacje na ich temat można znaleźć zarówno w przewodnikach jak i w sieci (naszym zdaniem niezwykle wyczerpująco temat został potraktowany pod tym adresem: http://thaitransit.blogspot.com), stąd ograniczymy się tu jedynie do kilku praktycznych komentarzy.

Z uwagi na ogromne nieraz odległości, które przyjdzie nam pokonać opcją wartą rozważenia, choć zapewne nie tanią, są przeloty krajowe. Sami z nich nie skorzystaliśmy, więc niczego konkretnego nie możemy na ich temat powiedzieć. Niemniej natknęliśmy się na relację w internecie, z której wynikało, że naszym rodakom udało się zarezerwować lot z Bangkoku do Krabi za jedyne 100 zł (blog/66,12-wpis938-Krabi,Tajlandia.html). Bardzo popularne są także przeloty na trasie Bangkok–Chiang Mai, planując zatem wyjazd w sezonie, dobrze zarezerwować bilety z wyprzedzeniem. Narodowym przewoźnikiem Tajlandii są Thai Airways - http://www.thaiair.com.

Pociągiem jechaliśmy tylko raz. Był to pociąg trzeciej klasy przypominający nasz elektryczny skład osobowy. Siedzi się w nim na niespecjalnie wygodnych plastikowych fotelach, jest dość głośno, a jedzie się przyzwoicie szybko. Cena takiego przejazdu rekompensuje przy tym wszelkie niedogodności – za podróż na odcinku ok. 70 km zapłaciliśmy 2 zł za osobę. Z zebranych podczas tej krótkiej podróży doświadczeń możemy jeszcze zdradzić, że inaczej niż w Polsce do tajskiego pociągu osobowego na niektórych stacjach wsiada się z obu stron. Podczas jazdy można się też zaopatrzyć u przechadzających się po pociągu handlarzy w przekąski i napoje, z piwem włącznie. Dwa najbardziej popularne połączenia przy podróży pociągiem to kierunek płn. Bangkok-Chiang Mai oraz płd. Bangkok-Surat Thani. W sezonie często brakuje na nie biletów, stąd wskazana jest wcześniejsza rezerwacja. Dla zainteresowanych, aktualny rozkład jazdy w formacie PDF znaleźć można pod tym adresem: http://www.railway.co.th/English/Time_PDF.asp.

Poruszając się po kraju opieraliśmy się praktycznie wyłącznie na autobusach i mieliśmy możliwość wypróbować wszystkie ich rodzaje. Jeśli mamy do wyboru podróż autobusem rządowym lub prywatnym, najprawdopodobniej najbezpieczniejszą opcją jest autobus rządowy; na niektórych trasach (np. Chiang Mai-Sukhothai) kursują tylko autobusy prywatne. Niezależnie od rodzaju przewoźnika jest w nich czysto i za wyjątkiem autobusów najniższej klasy są one klimatyzowane (te najtańsze mają pootwierane drzwi i okna oraz zamontowane wiatraki). W przypadku autobusów rządowych w cenę biletu wliczona jest z reguły drobna przekąska (ciastka, słodka bułka, udko kurczaka) i woda mineralna. Podróżując autobusem VIP, w cenie otrzymuje się poduszkę i koc do przykrycia na noc, kolację oraz kawę i słodką bułkę nad ranem. Zwykle na pokładzie jest też ktoś w rodzaju pomocnika kierowcy (zajmuje się bagażami) i/lub stewardessa – wskazuje miejsca, podaje jedzenie i napoje, przychodzi po pasażerów, gdy zbliża się ich przystanek. Jeśli w pojeździe znajduje się telewizor (praktycznie zawsze), jest więcej niż pewne, że będziemy mieli okazję obejrzeć tajską telenowelę lub programy rozrywkowe przy fonii nastawionej na ogół na full. Co ciekawe, w niektórych autobusach część pojazdu, gdzie siedzi kierowca jest zabudowana i oddzielona od pasażerów zamkniętymi drzwiami. Przy dłuższych trasach autobus z pewnością zatrzyma się po drodze na ok. 30 min. w ramach przerwy na posiłek.

Z kupnem biletów nie ma większych problemów, bo kasy są dobrze opisane, a panie komunikatywnie mówią po angielsku. Na większych dworcach kas jest tak wiele, że można dostać zawrotu głowy, a z okienek wychylają się panie nawołując klientów, by kupili bilety właśnie u nich – powoduje to, że na dworcu panuje prawdziwy harmider. Bilety zakupione na autobus rządowy zawsze mają podany numer miejsca, które wskaże nam kierowca lub stewardessa. Przy podróży z prywaciarzem częściej siada się tam, gdzie nam wygodnie. Jeśli cel naszej podróży nie jest ostatnim przystankiem na trasie, wskazana jest czujność, względnie próba konsultacji z kimś z obsługi, bowiem dworce albo nie są opisane wcale, albo jedynie po tajsku. Tylko w dwóch przypadkach widzieliśmy napisy także po angielsku, ale nie miało to większego znaczenia, bo były to nasze przystanki końcowe.

W nielicznych przypadkach pomiędzy miastami poruszać można się także łodzią (np. Chiang Saen-Chiang Khong, Chiang Khong-Chiang Rai, Bangkok-Ayutthaya). Podróż taka kosztuje zwykle kilkaset THB, ale nie możemy o niej powiedzieć nic więcej, bo na taki rodzaj transportu się nie zdecydowaliśmy. Podobnie zresztą, jak na wynajęcie samochodu. Choć czasami jest to jedyny lub najszybszy sposób dotarcia w pewne miejsca, trzeba jednak uczciwie przyznać, że jest to opcja dla osób odważnych, a co ważniejsze pewnych swych umiejętności.

Kończąc wątek transportu międzymiastowego warto jeszcze wspomnieć, że z konieczności pierwszym doświadczeniem komunikacyjnym, z jakim przyjdzie nam się zmierzyć będzie oddalone od centrum o ok. 35 km hipernowoczesne lotnisko w Bangkoku. Już sam jego ogrom może nas mocno onieśmielić, stąd dobrze się z nim zawczasu zapoznać i zorientować, jakie możliwości transportu ono oferuje – polecamy zajrzeć tu: http://www.bangkokairportonline.com.

Osobnym wątkiem jest komunikacja miejska. Tu w zależności od miejscowości do wyboru mamy: spacer, rower, skuter, motor, tuk-tuk, songthaew, samlor, wynajęty samochód, taxi, autobus, metro, kolejkę nadziemną oraz łódź. Po wcześniejszym zerknięciu na mapę często może się wydawać, że spacer to dobry pomysł na zwiedzenie okolicy. Otóż niekoniecznie, a w dużych miastach szybko się przekonamy, że była to decyzja błędna. Już po kilku dniach pobytu łatwo zaobserwować, że w Tajlandii rzadko kto chodzi piechotą. Dzieje się tak ze względu na relatywnie duże odległości, a przede wszystkim na to, że tajskie miasta są mało przyjazne pieszym (ogromny ruch uliczny, brak chodników, brak przejść dla pieszych, skomplikowane układy drogowe zmuszające do pokonywania długich odcinków). To, co na mapie może się wydawać krótkim spacerkiem, w rzeczywistości okazuje się najczęściej poważną wyprawą, a czasami wręcz barierą nie do pokonania. Szybko przyjdzie nam się przekonać, że gra nie jest warta świeczki wobec mnogości dostępnych środków transportu w naprawdę niskich cenach.

Najtańszą alternatywą poza spacerem jest rower – wypożyczenie go na cały dzień kosztuje na ogół nie więcej niż 5 zł i jest on dostępny w wielu pensjonatach lub ich bezpośredniej okolicy. Poruszając się rowerem należy pamiętać o ‘azjatyckich’ zasadach ruchu drogowego (patrz część Bezpieczeństwo) i o zabezpieczaniu go przed kradzieżą. Wariant ten odradzalibyśmy jednakże w przypadku Bangkoku.

Innym tanim sposobem na poruszanie się po miastach jest autobus miejski, ale z uwagi na ogromne korki i nie zawsze czytelny układ przystanków może się to okazać wysoce nieefektywne. Najczęściej przyjdzie nam zapewne korzystać z tuk-tuków czy songthaewów. W ich przypadku należy pamiętać, że koszt przejazdu nigdy nie jest z góry ustalony, więc spokojnie można, a wręcz należy się targować. Ale czasami łatwiej powiedzieć niż zrobić, bo żeby się targować trzeba mieć jakiekolwiek pojęcie co do realnej ceny. Informacje takie można znaleźć na wspomnianej już wcześniej stronie: http://wikitravel.org/en/Main_Page. I choć możliwe jest, że podane tam ceny będą już nieaktualne, pozwala nam się to przynajmniej zorientować co do przybliżonej wartości kursu. Ostatecznie można się też tego dowiedzieć w naszym pensjonacie. Cenę zawsze należy ustalić z kierowcą przed wejściem do pojazdu, a zapłacić dopiero po dotarciu na miejsce. Jeśli proponowana cena nam nie odpowiada, należy podziękować i zapytać u konkurencji. Perspektywa utraty klienta często działa na nich otrzeźwiająco. Znalezienie tych wehikułów z reguły nie nastręcza żadnych trudności, bo dostępne są one w dużych ilościach dosłownie na każdej ulicy, a jeśli nawet zdarzy się tak, że w danej chwili nie będzie żadnego w okolicy, nie ma obawy, bo czas oczekiwania na pojawienie się któregoś z nich nie powinien być zbyt długi. Najczęściej w ogóle nie trzeba ich szukać, bo to oni znajdują nas – po paru dniach można mieć dość ciągłego nawoływania: „Hello, sir, tuk-tuk?” Wszystkie powyższe uwagi prawdziwe są także dla standardowych taksówek, przy czym ich ceny są zwykle wyższe. W samym Bangkoku taksówki (prawie bez wyjątku same Toyoty) generują jakieś 70% ruchu ulicznego. Występują one w najróżniejszych wariantach kolorystycznych, ale z tego co się zdążyliśmy zorientować nie ma to żadnego przełożenia na cenę, bo ta zawsze podlega negocjacji.

Na koniec o Bangkoku właśnie. Tu najrozsądniejszym sposobem poruszania się między atrakcjami turystycznymi są rejsy łodzią ekspresową po rzece Chao Phraya i to zarówno pod względem cenowym, jak i czasowym. Podróżując łodzią, dotrzemy wprost do wszystkich najważniejszych atrakcji lub znajdziemy się w ich bezpośredniej okolicy. W najgorszym wypadku dopłyniemy w pobliże stacji metra lub kolejki nadziemnej. Koszt przejazdu łodzią ekspresową, niezależnie od ilości przystanków, to zaledwie 13 THB za osobę, a przedostanie się z jednej strony rzeki na drugą to niewiarygodne 3 THB! Metro i kolej nadziemna, choć to prawdopodobnie najszybsze środki transportu w mieście, komunikują ze sobą niestety mniej interesujące z punktu widzenia turysty części miasta. Niemniej mogą się okazać użyteczne na krótkich dystansach. Ceny za przejazd uzależnione są od ilości przystanków i są do siebie zbliżone. W przypadku metra najtańszy bilet kosztuje 16 THB i jego cena rośnie o 2 lub 3 THB z każdą kolejną stacją. Bilety można nabyć w automatach lub bezpośrednio w kasie, a obsługa mówi dość płynnie po angielsku.

Planując wydostanie się z Bangkoku autobusem lub koleją należy pamiętać o tym, że poszczególne kierunki obsługiwane są przez określone dworce. Znajdują się one w różnych częściach miasta w dużych odległościach od siebie. Aby uniknąć błądzenia, straty czasu i niepotrzebnego stresu konieczne jest wcześniejsze upewnienie się, skąd dokładnie odjeżdża nasz środek transportu oraz jak się tam najtaniej i najszybciej dostać. Informacje na ten temat najszybciej znajdziemy w internecie (http://wikitravel.org/en/Bangkok).

Wyżywienie 


Można się niekiedy spotkać z opinią, że na świecie istnieje tylko pięć głównych rodzajów kuchni: francuska, włoska, meksykańska, hinduska i tajska. To, czy zgodzimy się z tym stwierdzeniem czy też nie, pozostaje bez wpływu na fakt, że kuchnia tajska jest jedną z najbardziej oryginalnych i wyrazistych na świecie, co samo w sobie dla wielu stanowi zapowiedź niezwykłych doznań kulinarnych. O ile doznania te pozastawiamy indywidualnej ocenie każdego z nas, poniżej zamieszczamy kilka wskazówek odnośnie wyżywienia w Tajlandii i Kambodży.

Podróżując po tych krajach łatwo zauważyć, że zjeść można tam dosłownie wszędzie i co istotne, z reguły bardzo tanio. Wszystko zależy od tego na co się zdecydujemy. A wybierać jest w czym, bo pomijając małe miejscowości dostępne są tu poza kuchnią lokalną także specjały kuchni zachodnich i wszystkie znane na świecie sieci fast foodów. Ceny wyżywienia w restauracjach i knajpach nastawionych na turystów oraz tych, które serwują dania kuchni zachodnich są zbliżone do polskich. Dlatego też jeśli nie chcemy wydawać zbyt wiele na jedzenie, najlepszym rozwiązaniem są miejscowe przysmaki. Oczywiście i one potrafią być drogie, jeśli udamy się na nie do eleganckiej restauracji. Najkorzystniej jest bowiem stołować się w knajpach, w których jadają miejscowi lub bezpośrednio na ulicy, kupując posiłki z wszędobylskich budek i stoisk, a następnie konsumując je w ruchu lub po uprzednim przycupnięciu gdzieś na chodniku. Knajpy dla miejscowych łatwo rozpoznać nie tylko po klienteli, lecz także po wystroju, a raczej jego braku. Pomimo że nie zachęcają one swym wyglądem, a często wręcz odstręczają od wizyty, to właśnie one dają okazję zasmakowania autentycznych potraw za naprawdę psie pieniądze – najtańszy posiłek zjedliśmy w Bangkoku, gdzie za dwa dania i dwa napoje zapłaciliśmy niespełna 9 zł.

Czego zatem możemy oczekiwać w Tajlandii i Kambodży pod względem kulinarnym? Amatorzy zup wszelakich zapewne nie odmówią sobie chęci spróbowania którejś z tutejszych ostrych zup – tu od razu rada: inaczej niż w Polsce, w tajskiej zupie nie wszystko, co się w niej znajduje, przeznaczone jest do konsumpcji, bo część składników dodawana jest jedynie dla smaku lub końcowego efektu wizualnego. Generalnie jeśli coś nie specjalnie da się pogryźć, najprawdopodobniej nie należy tego jeść. Oprócz zup w ofercie znajdziemy całą gamę dań z ryżem lub makaronem, a do wyboru będziemy mieć curry (czerwone, zielone i żółte), wołowinę, wieprzowinę, kurczaka lub owoce morza. Popularną przekąską są również sajgonki. Trzeba także wiedzieć, że czasami ‘curry’ oznacza zupę, a czasami potrawkę. Podobnie jest z ‘noodles’ – jeśli nie chcemy być niemile zaskoczeni, lepiej zawczasu się upewnić, co zamawiamy. Można przyjąć, że ‘fried’ oznacza potrawkę z woka. Co do owoców morza oczywiście warto korzystać z tego, że są one dostępne w miarę przystępnych cenach. Pamiętajmy jednak, że rozsądniej kupować je tam, gdzie do morza jest niedaleko i jeśli widzimy, że jest na nie zbyt – jest wówczas większe prawdopodobieństwo, że są one świeże. Jednak wszędzie dostępne są świeże krewetki, hodowane na farmach w całym kraju.

No i oczywiście owoce. Jest duża szansa, że podczas wyprawy w te rejony niektóre owoce zobaczymy i posmakujemy ich po raz pierwszy w życiu. Nie trzeba chyba nikogo specjalnie przekonywać, że warto ten fakt wykorzystać, zważywszy że ceny owoców są bardzo niskie. Przy kupowaniu owoców na targu należy jednak mieć na względzie to, że, jak nas uświadomiono, kupowanie małych ilości nie jest mile widziane – zaszalejmy zatem i kupmy przynajmniej 0,5 kg.

Osobnym zagadnieniem jest kwestia bezpieczeństwa spożywanej żywności. Wiadomym jest że kuchnia miejscowa z uwagi na odmienną florę bakteryjną, niestosowane lub niespotykane u nas przyprawy i składniki może, choć wcale nie musi, zafundować nam lżejsze lub cięższe kłopoty żołądkowe. Osobiście dalecy jesteśmy od demonizowania tego tematu, jako że ewentualne wystąpienie jakichkolwiek zaburzeń gastrycznych w sposób zasadniczy warunkowane jest indywidualną reakcją każdego organizmu. Szukając miejsca na posiłek najlepiej kierować się nie tyle ceną, co tym czy jedzenie przygotowywane jest na zamówienie. W większości przypadków nie jest to trudne, bo wiele garkuchni ma tam charakter otwarty i jesteśmy w stanie obserwować, jak kucharz/-ka przygotowuje na patelni nasze danie. W takiej sytuacji możemy być pewni, że jedzenie jest bezpieczne, bo dopiero co zostało, mówiąc fachowo, przetworzone termicznie w wysokich temperaturach. Co zrozumiałe, należy zatem unikać miejsc, gdzie żywność przygotowywana jest z wyprzedzeniem i eksponowana w korytkach, trudno bowiem stwierdzić jak długo tam leżała i czy nadal nadaje się do spożycia. Poza tym, jak się okazało w naszym przypadku, najpewniej jest zimna, a przez to niesmaczna. Z tego typu sytuacją spotkać się można w pierwszym rzędzie na dworcach autobusowych i kolejowych, gdzie, jak wyczytaliśmy w sieci, jadać raczej nie należy. Unikać należy także knajp, w których brak jest klienteli – w końcu o czymś to świadczy. Z tych samych względów dobrze jest stołować się we wspomnianych już knajpach dla miejscowych, bo są oni niczym papierek lakmusowy – na pewno nie jadają tam, gdzie można się zatruć.

Kwestia bezpieczeństwa żywności dotyczy również napojów, a w pierwszej kolejności wody. Woda w kranach nie nadaje się do picia, a dobrze też na wszelki wypadek unikać jej przy myciu zębów. Do obu celów należy za to stosować jedynie oryginalnie zamkniętą (trzeba zawsze zwracać na to uwagę) wodę mineralną – jest ona tania (5-10 THB) i powszechnie dostępna. Z tego samego względu należy z pewną dozą sceptycyzmu podchodzić do napojów z lodem. Osobiście staraliśmy się przestrzegać tej zasady, ale po pierwsze jest to dość trudne w tym klimacie, a po drugie przestało to mieć zastosowanie po tym, jak w jednej z knajp poczęstowano nas wodą nieznanego pochodzenia i deserem z kostkami lodu. Jako że nie wypadało odmówić poczęstunku, a po wszystkim nic nam nie było, przestaliśmy uważać lód za zagrożenie i do końca pobytu w dużych ilościach spożywaliśmy kupowane na ulicy, rewelacyjnie orzeźwiające szejki owocowe z lodem (30-50 THB za 0,5l). Skoro już o napojach mowa, to warto odnotować, że dość drogie jak na tajskie warunki jest piwo – zwykle 30-40 THB za 0.3l (warto pamiętać, że w sklepach między 14.00 a 17.00 obowiązuje prohibicja!) – za to Coca-Cola czy Schweppes – to na ogół tylko 14-17 THB. Najpopularniejszym sklepem spożywczym Tajlandii jest sieć Seven Eleven (coś w stylu naszej Żabki), której oddziały można znaleźć w każdej najmniejszej pipidówce.

Sporym problem dla niektórych mogą się okazać śniadania. Po pierwsze ani w Tajlandii ani w Kambodży nie jada się chleba. W sklepach, i to nie wszystkich, można co najwyżej kupić chleb tostowy, ale pożytek z tego żaden, bo na zimno najsmaczniejszy nie jest, a tostera przecież i tak nikt ze sobą nie wozi. Po drugie Tajowie i Khmerowie często nie jadają śniadań wcale lub jeśli już to raczą się w jego porze tym samym, co jadają w ciągu dnia. Tymczasem nie każdemu uśmiecha się wsuwać tuż po przebudzeniu miskę ryżu z trawą cytrynową czy pikantną zupę. Na ratunek przychodzą nam mieszczące się w pensjonatach knajpki, które serwują śniadania na modłę zachodnią, co należy interpretować jako wersję brytyjsko-amerykańską. Stąd poza tradycyjnym tostem z dżemem możemy liczyć na jajka w każdej postaci, smażony boczek i fasolkę, amerykańskie naleśniki z owocami i miodem lub syropem klonowym, a gdzie niegdzie także najróżniejsze kanapki, przy czym godny polecenia jest niejaki club sandwich, czyli coś w stylu kanapki ze wszystkim. Do tego jak najbardziej dostępna jest kawa, herbata i wspomniane szejki. W takim razie gdzie ten problem? Otóż problemem jest cena. Śniadania są zdecydowanie najdroższym elementem wyżywienia w tych krajach. Koszt śniadania dla dwojga wynosi średnio 20-30 zł – nawet jak na polskie warunki jest to stosunkowo dużo.

Na koniec krótkie dementi. Kuchnia tajska cieszy się opinią kuchni dość pikantnej. Istotnie wiele dań jest dobrze przyprawionych, ale niekoniecznie ostrych. Oczywiście zdajemy sobie sprawę z tego, że odczucia odnośnie tego, czy coś jest pikantne czy nie są dość subiektywne, bo każdy z nas ma w tym względzie własny zakres tolerancji, niemniej legendarna ostrość tutejszych potraw jest w moim odczuciu lekko przesadzona i raczej anegdotyczna. Choć zdarzają się potrawy ewidentnie ostre, często pomimo tego, że w karcie napisano, że danie jest pikantne okazywało się ono zupełnie przyzwoite. W razie wątpliwości zawsze najlepiej upewnić się przed zamówieniem, czy to, na co się zdecydowaliśmy nie wyciśnie z nas ostatnich łez.

Noclegi 


Obok wyżywienia i transportu jest to najbardziej istotna kwestia, która niejednej przygotowującej się do podróży osobie może spędzać sen z powiek. Obawy w tym względzie dotyczą głównie dwóch rzeczy – czy na pewno uda się znaleźć nocleg, a jeśli tak, to czy nie będzie on za drogi. Otóż pragniemy uspokoić wszystkich tych, którym wątpliwości te nie dają spokoju. Z noclegami w Tajlandii czy odwiedzonej przez nas części Kambodży nie ma najmniejszego problemu. Nie tylko są one dostępne w dużych ilościach, lecz także najczęściej można w nich wybierać i przebierać pod względem cenowym.

Jak zatem zapewnić sobie nocleg? Z grubsza rzecz biorąc, opcje są dwie – wyszukanie noclegu zawczasu w internecie lub tzw. ‘spontan’. Każda z nich ma swoje wady i zalety, przy czym w przypadku uprzedniego wyszukiwania w sieci także mamy do dyspozycji dwa wyjścia. Po pierwsze nocleg można wyszukać w sieci, a następnie zarezerwować, wpłacając zaliczkę. Wariant ten może okazać się konieczny, jeśli planujemy odwiedzić te kraje w szczycie sezonu, kiedy należy się liczyć z ewentualnym brakiem miejsc w najbardziej popularnych miejscowościach. Niestety w tej kwestii nie możemy służyć żadnymi praktycznymi poradami, bo z trzech powodów na ten wariant się nie zdecydowaliśmy. Po pierwsze, naszą podróż odbyliśmy w porze deszczowej, kiedy turystów jest względnie mało, więc uznaliśmy, że po prostu nie ma takiej potrzeby. Po drugie, ze względów czysto praktycznych nie chcieliśmy wiązać sobie rąk rezerwacją, zakładając, że wpłacone przez nas pieniądze możemy stracić, jeśli w wyniku jakiejkolwiek obsuwy nie zdołamy gdzieś dotrzeć na czas. Po trzecie, najzwyczajniej w świecie nie mieliśmy zaufania do internetowej rezerwacji tak pod względem finansowym jak i praktycznym, w czym utwierdziły nas doniesienia innych podróżników odnalezione w sieci o tym, że rezerwacja taka niekoniecznie gwarantuje wcześniej uzgodnione warunki. Niemniej wyszukanie noclegu zawczasu w sieci ma tę zaletę, że po przybyciu na miejsce wiemy konkretnie, gdzie się udać i nie tracimy czasu na łażenie tu i tam, zanim zajdziemy satysfakcjonujące nas warunki, co z uwagi np. na zmęczenie, późną porę, wysoką temperaturę, ciężki plecak, czy w najgorszym scenariuszu ulewny deszcz może nie należeć do przyjemności. Z dwoma wyjątkami, my tak właśnie postępowaliśmy – namiary na kwaterunek w danej miejscowości mieliśmy wydrukowane przy sobie i po przybyciu do danej miejscowości w zależności od odległości udawaliśmy się pod konkretny adres pieszo lub częściej tuk-tukiem. Musimy przyznać, że tylko raz upatrzony wcześniej nocleg nie sprawdził się i maszerując w porannym deszczu po całonocnej podróży szukaliśmy godnych warunków w dobrej cenie. Na taką sytuację zawsze trzeba być jednak przygotowanym.

Wszystkim tym, którzy podobnie jak my chcieliby wyszukać sobie kilka noclegów przed wyjazdem polecamy dwie z rekomendowanych powyżej stron internetowych – http://www.travelifish.org  oraz http://wikitravel.org/en/Main_Page - z czego ta ostatnia ma bardzo praktyczną cechę. Obok angielskich nazw obiektów (zresztą nie tylko pensjonatów) podaje zwykle także nazwy w wersji tajskiej. Wystarczy zatem taką wydrukowaną kartkę pokazać kierowcy tuk-tuka lub zapytać kogokolwiek na ulicy i sprawa załatwiona. Stawki podawane czy to w internecie czy w realu zawsze odnoszą się do ceny za pokój, a nie za osobę. Powszechną praktyką jest możliwość obejrzenia pokoju przed jego wynajęciem, zresztą recepcjoniści zwykle sami wychodzą z taką inicjatywą. Jeśli zastane warunki nam nie odpowiadają wystarczy się uśmiechnąć, podziękować i udać się w dalsze poszukiwania. W przypadku gdy cena na miejscu różni się znacząco od tej, którą znaleźliśmy w sieci lub z jakiegoś powodu czujemy, że jest nieco zawyżona, nie zaszkodzi się potargować, względnie rzucić okiem na ofertę konkurencji tuż obok. Ceny pokoju zależą od tego, czy jest on klimatyzowany, czy posiada jedynie wiatrak. Pokoje klimatyzowane są naturalnie droższe, choć czasami nieznacznie, ale też klimatyzacja nie zawsze jest niezbędna. Wszystko zależy od pogody danego dnia, choć generalnie można powiedzieć, że na północy wiatraczek w zupełności wystarcza. Ceny nie zawierają śniadania – inaczej było tylko na wyspach i też nie wszędzie. Wszystkie ‘przetestowane’ przez nas pokoje miały moskitiery (przed wynajęciem pokoju koniecznie należy sprawdzić jej stan), papier toaletowy, mydełko, zmienianą codziennie pościel i ręczniki. W większości z nich codzienne dostawaliśmy także gratis butelkę wody mineralnej. Wszystkie pokoje miały toalety naszego typu, ale nie zawsze posiadały one spłuczki. Dość często obok muszli klozetowej znajdował się kranik i coś rodzaju plastikowego rondla, którym należało spłukać toaletę. Co do pryszniców trzeba być przygotowanym na to, że z reguły nie mają one żadnej kabiny czy zasłony, a lejąca się po całej łazience woda spływa do umieszczonego gdzieś w podłodze odpływu. Ciepła woda nie wszędzie jest oczywistością, choć akurat my mięliśmy szczęście. Poza tym nawet w przypadku braku ciepłej wody w tym klimacie nie jest to duża wada, a i nie oznacza to, że woda ma temperaturę górskiego strumienia; jest ona raczej w temperaturze pokojowej.

Na koniec pamiętajmy o jeszcze dwóch ważnych rzeczach. Po pierwsze przed wejściem do jakiegokolwiek pensjonatu należy ściągnąć obuwie. Zapewne przy pierwszej okazji i tak zauważymy, że przed wejściem lub bezpośrednio przy nim leżą/stoją już czyjeś buty lub znajduje się tam odpowiedni stojak. Choć nikt nam nie zagwarantuje, że buty nie zostaną skradzione, trudno uznać to za realne zagrożenie. Nie należy także obawiać się chodzenia boso, bo w pensjonatach, które odwiedziliśmy, było na prawdę czysto. Po drugie wychodząc dokądkolwiek, a w szczególności nocą, rozsądnie jest zabrać ze sobą wizytówkę pensjonatu, w którym się zatrzymaliśmy na wypadek zagubienia się. Wizytówki te nie tylko zawierają na odwrocie mapki z zaznaczoną lokalizacją naszej kwatery, lecz także podana jest na nich po tajsku informacja dla taksówkarza.

Co warto zobaczyć? 

Udzielanie porad na temat tego, co warto zobaczyć, a czego nie wydaje się być pozbawione sensu z przynajmniej dwóch powodów. Po pierwsze, jak wiadomo, de gustibus non est disputandum, czyli to co się komu podoba jest sprawą dalece indywidualną i trudno tu ferować wyroki odnośnie obiektywnej atrakcyjności odwiedzanych okolic. Po drugie wskazówki co do miejsc wartych odwiedzenia znaleźć można przecież w pierwszym lepszym przewodniku, zatem treści tu zawarte byłyby wtórne. Mając te dwie rzeczy na uwadze, nie zamierzamy bynajmniej w tym miejscu ani rekomendować ani stygmatyzować jakichkolwiek konkretnych destynacji, a jedynie ograniczyć się do kilku ogólnych komentarzy.

I tak najprostszą odpowiedzią na postawione w nagłówku pytanie byłoby – ‘wszystko’, wszak Tajlandia czy Kambodża to kraje na tyle z naszego punktu widzenia egzotyczne, że każde z odwiedzanych miejsc winno być dla nas w jakimś stopniu potencjalnie interesujące i to niezależnie od tego, czy słowo ‘interesujący’ rozumiemy w sensie pozytywnym czy negatywnym. Dużo jednak zależy w tym względzie od osobistego nastawienia i oczekiwań, z jakimi udajemy się w podróż. Najczęściej, na podstawie tego, co uprzednio przeczytamy w przewodnikach, wyrabiamy sobie zawczasu jakieś ogólne wyobrażenia odnośnie miejsc, które chcemy odwiedzić, a ich autentyczną atrakcyjność oceniamy post factum w konfrontacji z rzeczywistością. Dość często zdarza się niestety, że realne atrakcje nie wytrzymują porównania z epickimi opisami z przewodników. Co gorsza, nierzadko okazuje się także, że niektóre z tych szczególnie polecanych atrakcji to tak naprawdę z góry wyreżyserowane pod turystów spektakle, pozbawione jakiegokolwiek wdzięku i autentyzmu. Tak może być również w przypadku krajów płd.-wsch. Azji (np. Damnoen Saduak, czyli osławiony pływający targ niedaleko Bangkoku: http://www.travelfish.org/location/thailand/bangkok_and_surrounds/ratchaburi/damnoen_saduak) – wiele miejsc, co do których mieliśmy największe oczekiwania zrobiły na nas, mówiąc oględnie, średnie wrażenie, co nie oznacza oczywiście, że odwiedzając je zmarnowaliśmy czas – w końcu rozczarowania także wpisują się w ogólny obraz kraju, jaki przywozimy ze sobą z powrotem. Co jednak ważne w tym kontekście to to, że nierzadko najciekawsze okazują się rzeczy, w związku z którymi nie mieliśmy żadnych specjalnych oczekiwań, rzeczy nieplanowane, spontaniczne lub z pozoru nieistotne i niegodne uwagi. Warto zatem czasem zaryzykować i uwzględnić w swej wyprawie wizytę w miejscu, po którym trudno spodziewać się fajerwerków, ale które, kto wie, da nam być może pełniejszy obraz kraju niż kilka dni spędzone w obleganych przez turystów Bangkoku czy Chiang Mai.

Planując wyprawę podobną do tej, którą my odbyliśmy z żoną należy mieć świadomość odmienności charakteru odwiedzanych regionów. Nasza wizyta w Kambodży ograniczyła się praktycznie do największego magnesu dla turystów w tym kraju tj. kompleksu świątynnego Angkor i choć sensowność odwiedzenia tego miejsca nie pozostawia żadnych wątpliwości, należy pamiętać, że ‘autentycznej’ Kambodży wśród wyrastających jak grzyby po deszczu hoteli i szpaleru turystów nie zobaczymy tu zbyt wiele. Stąd warto uwzględnić w swojej marszrucie wypad gdzieś poza najbardziej uczęszczane szlaki, przy czym nie należy robić tego zupełnie na własną rękę, a raczej zdać się na miejscowego kierowcę tuk-tuka, bo trzeba wiedzieć, że Kambodża w wyniku swej skomplikowanej i dalekiej od szczęśliwości historii pozostaje jednym z najbardziej zaminowanych krajów świata.

W przypadku Tajlandii, w dużym uproszczeniu, można mówić o trzech makroregionach: to co na płd. od Bangkoku, to co na płn. od Bangkoku i to co na płn.-wsch. od Bangkoku. Co do tego ostatniego nie mamy zdania, bo ze względu na ograniczony czas pobytu nie przewidzieliśmy wizyty w żadnej z miejscowości w tej części kraju. Natomiast istnieje zdecydowana różnica pomiędzy płn. a płd. częścią Tajlandii i to nie tylko pod względem geograficznym. Cześć płd. to miejsce, gdzie z uwagi na tropikalne wyspy, walory krajobrazowe i piękną na ogół pogodę koncentruje się masowy ruch turystyczny. Stąd nawet poza sezonem zapewne częściej przyjdzie nam tu obcować z turystami z Zachodu niż autochtonami. Z kolei płn. Tajlandii daje możliwość poznania codziennej egzystencji w tym kraju, przy czym pod tym względem im dalej na płn. tym bardziej autentycznie. Jeśli to właśnie na tym nam zależy, na pewno warto zatrzymać się tu na dłużej, odwiedzić kilka mniejszych miejscowości, ukrytych wśród wzgórz i lasów wiosek, posiedzieć nad Mekongiem i pokontemplować, a wszystko to przy żywym zainteresowaniu rdzennej ludności, dla której to my będziemy atrakcją.

Na koniec jeszcze jedna, jak mi się wydaje istotna kwestia. Otóż wielu turystów odwiedzających Tajlandię korzysta ze sposobności zobaczenia egzotycznych, nierzadko niebezpiecznych zwierząt – chodzi tu przede wszystkie o słonie, tygrysy i krokodyle. Do często odwiedzanych miejsc należą licznie rozsiane po całym kraju szkoły słoni, świątynia tygrysów w Kanchanaburi, czy farma krokodyli pod Bangkokiem. Niestety nie wszystkie te miejsca zasługują na odwiedziny, bo z żalem należy podkreślić, że w wielu z nich, czego najczęściej nie jesteśmy świadomi, zwierzęta nie są przetrzymywane w odpowiednich warunkach ani godnie traktowane. Czasami rozsądniej więc odpuścić sobie przejażdżkę na słoniu czy zdjęcie z tygrysem i nie wspierać tym samym finansowo ośrodków, które powinny zostać zamknięte, bo urągają jakimkolwiek standardom. Zanim zatem zdecydujemy się odwiedzić któreś ze wspomnianych miejsc, dobrze jest upewnić się, że nasze sumienie to wytrzyma (więcej na temat tajskich tygrysów można dowiedzieć się zaglądając pod ten adres: http://www.travelfish.org/board/post/thailand/4043_the-tiger-temple-in-kanchanaburi - filmów, do których linki podano na tej stronie nie polecamy osobom wrażliwym na los zwierząt), natomiast o losie tajskich krokodyli dowiemy się więcej klikając tu: http://www.tripadvisor.com/ShowUserReviews-g293916-d550498-r12808442-Crocodile_Farm-Bangkok.html)

Co warto kupić? 


Jako że zarówno Tajlandia, jak i Kambodża są stosunkowo tanie, zakupy wydają się nieuniknionym i nieodłącznym elementem podróży do tych krajów, przy czym nieporównywalnie atrakcyjniej pod tym kątem wypada Tajlandia, więc to na niej skupimy się odpowiadając na postawione pytanie. Jak każdy kraj z dobrze rozwiniętym przemysłem turystycznym także Tajlandia pełna jest wszelkiego rodzaju pardon le mot badziewia, co sprawia, że entuzjaści wszelkiej maści pierdółek z przeznaczeniem do dekoracji wnętrz począwszy od drewnianych słoników poprzez bambusowe lampiony po dość pretensjonalne w naszych warunkach figurki Buddy będą usatysfakcjonowani. Trzeba jednak pamiętać, że gros z tych przedmiotów wzorem całego świata może się okazać raczej chińskiej niźli tajskiej proweniencji. Jeśli zatem zależy nam na autentycznej pamiątce z Tajlandii, może warto skierować swą uwagę w stronę naprawdę interesującego rękodzieła, choć to ostatnie nawet po stargowaniu nieco z ceny może okazać się dość kosztowne. Opcją wartą rozważenia są także dostępne tu i tam jedwabne szale (polecamy w szczególności te dostępne w kompleksie pałacu Vimanmeck w Bangkoku i firmowane przez fundację królowej Sirikit).

Podobnie jak Chiny Tajlandia jest mekką amatorów podróbek wszelkiego asortymentu. Panie zapewne najbardziej zainteresują ciuszki-fatałaszki i ‘markowe’ torebki. Na szczególną uwagę zasługują absolutnie rewelacyjne ceny ‘markowych’ jeansów. Poza tym bardzo dobre ceny można wytargować także na dostępną tam w dużych ilościach ‘markową’ bieliznę (w tym przypadku wskazana jest wstępna organoleptyczna kontrola jakości). Z droższych rzeczy, po śmiesznych cenach można się zaopatrzyć w najnowsze filmy DVD (także te, które u nas dopiero wchodzą do kin), ‘markowe’ zegarki i biżuterię z kamieni szlachetnych. Przy wszystkich tych transakcjach należy oczywiście zachować zdrowy rozsądek i nie kupować niczego pod wpływem impulsu.

Koniecznie trzeba dokładnie obejrzeć kupowany produkt, a jeśli to możliwe przetestować go. Dotyczy to przede wszystkim sytuacji, w których poczujemy nieodpartą pokusę nabycia czegoś od ‘gościa na ulicy’, bo możemy być pewni, że tak szybko jak przekażemy mu gotówkę, człowiek ten się zdematerializuje. Nie musi to oczywiście oznaczać, że zostaliśmy oszukani, ale lepiej chuchać na zimne. Oczywiście w niektórych przypadkach, jak np. biżuterii, podjęcie właściwej decyzji co do zasadności zakupu jak i realnej ceny będzie o wiele łatwiejsze, jeśli znamy się na rzeczy. W przeciwnym razie ryzyko bycia oszukanym staje się wysoce prawdopodobne.

Ogólny plan podróży:


Termin: 24 sierpnia – 12 września 2009

Trasa: Kraków – Warszawa – Kijów – Bangkok – Aranyaprathet – Poipet – Siem Raep – Angkor – Siem Raep – Kampong Khlaeng – Siem Reap – Poipet – Aranyaprathet – Bangkok – Mae Sai – Sop Ruak – Chiang Saen – Chiang Rai – Chiang Mai – Sukhothai – Ayutthaya – Bangkok – Surat Thani – Krabi – Ko Phi Phi Don – Ko Phi Phi Leh – Ko Phi Phi Don – Krabi – Surat Thani – Bangkok – Kijów – Warszawa - Kraków

Budżet: US$ 2,030

Dzień 1 (poniedziałek, 24.08.09)
Kraków (Dworzec Gł.) – Warszawa (Dworzec Centralny; Okęcie) – Kijów (Borispol) – Bangkok (Suvarnabhumi)

Dzień 2 (wtorek, 25.09.09)
Bangkok (Suvarnabhumi) – Aranyaprathet – Poipet – Siem Reap

Dzień 3 (środa, 26.08.09)
Siem Reap – Angkor – Siem Reap

Dzień 4 (czwartek, 27.08.09)
Siem Reap – Kampong Khlaeng – Siem Reap

Dzień 5 (piątek, 28.08.09)
Siem Reap – Poipet – Aranyaprathet – Bangkok – Mae Sai

Dzień 6 (sobota, 29.08.09)
Mae Sai – Sop Ruak – Chiang Saen – Chiang Rai

Dzień 7 (niedziela, 30.08.09)
Chiang Rai – Chiang Mai

Dzień 8 (poniedziałek, 31.08.09)
Chiang Mai – Changthai (centrum opieki nad słoniami) – Chiang Mai

Dzień 9 (wtorek, 1.09.09)
Chiang Mai – Sukhothai

Dzień 10 (środa, 2.09.09)
Sukhothai - Ayutthaya

Dzień 11 (czwartek, 3.09.09)
Ayutthaya – Bangkok – Surat Thani

Dzień 12 (piątek, 4.09.09)
Surat Thani – Krabi – Ko Phi Phi Don

Dzień 13 (sobota, 5.09.09)
Ko Phi Phi Don

Dzień 14 (niedziela, 6.09.09)
Ko Phi Phi Don – Ko Phi Phi Leh – Ko Phi Phi Don

Dzień 15 (poniedziałek, 7.09.09)
Ko Phi Phi Don

Dzień 16 (wtorek, 8.09.09)
Ko Phi Phi Don – Krabi – Surat Thani

Dzień 17 (środa, 9.09.09)
Surat Thani – Bangkok

Dzień 18 (czwartek, 10.09.09)
Bangkok

Dzień 19 (piątek, 11.09.09)
Bangkok

Dzień 20 (sobota, 12.09.09)
Bangkok (Suvarnabhumi) – Kijów (Borispol) – Warszawa (Okęcie; Dworzec Centralny) – Kraków (Dworzec Gł.) 

Szczegółowy opis wyjazdu pisany dzień po dniu dostępny jest w kolejnym artykule

słowa kluczowe: Termin: 24.08–12.09 2009
Trasa: Bangkok, Aranyaprathet, Siem Raep, Angkor, Kampong Khlaeng, Mae Sai, Sop Ruak, Chiang Saen, Chiang Rai, Chiang Mai, Sukhothai, Ayutthaya, Surat Thani, Krabi, Ko Phi Phi

Latasz samolotami? Chcesz dowiedzieć się ile godzin spędziłeś łącznie w powietrzu? Jaki pokonałeś dystans i ile razy okrążyłeś równik? Do jakich krajów latałeś i jakimi samolotami...? Zobacz nową funkcjonalność transAzja.pl: Mapa Podróży
Narzędzie pozwala na zapisanie w jednym miejscu zrealizowanych podróży lotniczych, naniesienie ich tras na mapie oraz budowanie statystyk. Wypróbuj już teraz!






  • Opublikuj na:
Informuj mnie o nowych, ciekawych artykułach zapisz mnie!
Przeczytałeś tekst? Oceń go dla innych!
 4.7 / 5 (15)użyteczność tego tekstu, czyli czy był pomocny
 5 / 5 (10)styl napisania, czyli czy fajnie się czytało
Łączna liczba odsłon: 35135 od 7.12.2009

Komentarze

Liczba komentarzy: 678
Tomasz Pietnasik

Sper artuuł, najlpeszy jaki znalazłem! Dzięki za rady, juz za miesiąc jadę :) Zgodnie z tym co znalazłem na http://www.safetrip.pl/kambodza jeszcze do listy bym dopisał zdjęcia do wizy, bo o tym można zapomnieć a potem będzie buba na przejściu granicznym.
Raz jeszcze dzięki.

MathewJobia

pfizer viagra coupon
rite aid viagra coupon
free viagra trial coupon
viagra prescription coupon

MoisesOveva

cialis dose forum

generic cialis

cialis

cialis delivered to canada

Nobleslade

best place to buy generic viagra online
ordering viagra online
buying viagra online
best place to buy generic viagra online

Lonniearome

ben stiller female viagra
buy female viagra
female viagra pill
viagra female

HerlaOveva

best prices viagra

generic viagra

generic viagra

le viagra est il rembourse

HerlaOveva

viagra gel for sale,

viagra generic

buy generic viagra

generic viagra cialis uk,

MoisesOveva

cialis pill generic

cialis online

buy cheap cialis

cialis en venezuela

HollOveva

viagra buy uk no prescription

buy viagra online

viagra

vente viagra en ligne

MoisesOveva

took 30mg of cialis

generic cialis

cheap cialis online

where can i purchase cialis

MoisesOveva

mejor web para comprar cialis

http://genericcialsiuionline.com/ - cheap cialis

buy cialis

buy poppers cialis

MoisesOveva

look here cialis for daily use

buy cialis

cialis online

cialis discount store

HollOveva

the best choice viagra fast

viagra online

viagra professional

look here viagra in india

HollOveva

viagra prescrition online

cheap viagra

viagra cheap

100mg generic viagra

MoisesOveva

mg cialis 100mg 20

cialis generic

buy cialis

cialis generico espaa

MoisesOveva

cialis dysfunction eustachian

http://genericcialsiuionline.com/ - cheap cialis online

cheap cialis online

cialis dysfunction eustachian

BrucePah

order prescription cialis online
order cialis from india
how to order cialis online safely
how to order cialis

MoisesOveva

prezzo cialis 20

buy cheap cialis

buy cheap cialis

we use it cialis 50 mg

JerryNom

cialis pills for sale
genuine cialis for sale
cialis for sale mexico
viagra and cialis for sale

MoisesOveva

look there buy cialis cannada

http://genericcialsiuionline.com/ - cheap cialis online

cialis online

cialis walmart comparison

Rickyfoefe

cialis 20 mg price walgreens
price of cialis 20 mg
cialis price comparison walmart
viagra vs cialis price

MoisesOveva

comprar cialis barato online

cialis generic

cialis online

apotheke cialis 20 mg

Nobleslade

buying viagra online
viagra generic online
generic viagra online
generic viagra online

Lonniearome

female viagra stock
cnn female viagra
viagra for female
female viagra 2015

DonaldPob

viagra for men in 20s
viagra for men free samples
viagra for men free samples
viagra for men dosage

JeffreySKYMN

when will generic cialis be available?
buy generic cialis
cheap cialis generic online
buy generic cialis online

RaymondHen

cialis coupon walgreens
cialis coupon walmart
free cialis coupon
cialis $200 coupon

MoisesOveva

cialis online worldwide

buy cialis online

cheap cialis

cialis lawsuit settlements

FelixEdike

how much does 20mg cialis cost
how much does 5mg cialis cost
cialis cost per pill 2015
cialis prescription cost

JosephDoozy

best place to buy cialis online
where to buy cialis over the counter
best place to buy cialis
buy cialis online

MoisesOveva

cialis walmart comparison

cialis

generic cialis

brand cialis pills

HollOveva

expiry patent viagra

buy viagra online

viagra generic

generic viagra yahoo answers

HollOveva

oxido nitrico viagra

viagra generic

viagra

viagra dangereux

FreddieBoste

generic viagra without a doctor prescription
canadian pharmacy
how to get viagra without a doctor prescription
online viagra

Edwardiodib

viagra vs cialis price
cvs viagra price
viagra price comparison
best price on viagra

Manuelunupe

viagra cost per pill
cost of generic viagra
viagra cost walmart
cost of viagra without insurance

HollOveva

precio viagra bogota

viagra super active

viagra super active

viagra for less cost

MoisesOveva

compra cialis generico on line

buy cialis

buy cheap cialis

auftrag billige cialis

HollOveva

canada meds viagra

generic viagra

viagra generic

viagra attorneys!people group

BrucePah

order cialis online from canada
where to order cialis online
order cialis
order brand name cialis online

KennethItare

viagra for sale craigslist
female viagra for sale
viagra spray for sale
cheap viagra for sale

HollOveva

viagra para comprar uk barato

cheap viagra

viagra professional

best online viagra price

JerryNom

cialis black for sale
cialis super active for sale
cialis for sale over the counter
cialis for sale in uk

MoisesOveva

mg cialis 100mg 20

buy cialis online

online cialis

precio cialis mexic

MoisesOveva

cialis generika holland

http://genericcialsiuionline.com/ - cialis online

buy cialis

cialis tab to buy in uk

CalvinDyemy

how to purchase viagra online
how to purchase viagra
purchase viagra online
purchase generic viagra

MoisesOveva

look here sale cialis

cialis generic

buy cheap cialis

only now cialis sales uk

Edwinjef

viagra safe online order
can you order viagra online
how to order viagra online safely
is it safe to order viagra online

MoisesOveva

cialis for women online

cheap cialis

buy cialis online

cialis marcas genericas

Martinfub

cheap viagra 100mg
viagra online cheap
cheap viagra
viagra cheap online canada

DavidWed

viagra for womens where to buy
buy generic viagra
buy generic viagra
buy viagra online cheap

HollOveva

buy blue diamond viagra

viagra cheap

viagra super active plus

viagra 50mg tablet cost

MoisesOveva

esiste il cialis da 5 mg

cialis

cialis online

cialis 5 mg pas cher

HollOveva

viagra 45

cheap viagra

viagra generic

safe viagra online canada

MoisesOveva

cialis 5mg consumer reviews

http://genericcialsiuionline.com/ - generic cialis

generic cialis

cialis 10 mg lilly prei

MoisesOveva

in cialis made

buy cialis online

cialis generic

cialis romania

MoisesOveva

muestra de cialis

http://genericcialsiuionline.com/ - cialis

cheap cialis online

cialis 100mg paypal

MoisesOveva

cialis wirkt besser

cialis

cheap cialis

levitra cialis impotenza

Edwardiodib

price of viagra 100mg
viagra canada price
viagra generic price
the price of viagra

FreddieBoste

get viagra without doctor
how does viagra work
best canadian pharmacy
can i get viagra without seeing a doctor

Manuelunupe

how much does viagra cost per pill
cost of viagra with insurance
retail cost of viagra
generic viagra cost

HollOveva

buy sublingual viagra

viagra generic

viagra super active plus

viagra dangereux

BrucePah

cialis order online
canada cialis order
mail order cialis
order cialis online cheap

MoisesOveva

escompte pour cialis

generic cialis

buy cheap cialis

safest place buy cialis online

JerryNom

cialis 5mgs for sale
viagra or cialis for sale
liquid cialis for sale
5mg cialis for sale

MoisesOveva

cialis generique du mexique

http://genericcialsiuionline.com/ - cheap cialis

cialis

cialis overdose treatment

MoisesOveva

cialis buy best

online cialis

online cialis

buy cialis 25mg in uk

MoisesOveva

cialis buy best

generic cialis

cialis

overnight buy usa cialis where

MoisesOveva

cialis supplies in norfolk uk

http://genericcialsiuionline.com/ - cheap cialis

cheap cialis online

mg cialis 100mg 20

MoisesOveva

look there cialis lowest price

cialis

cialis

took 30mg of cialis

JeffreySKYMN

cialis generic date
generic cialis canada
cheap generic cialis
when will cialis be available in generic

Rickyfoefe

cialis 20 mg price
cialis 20mg price
cialis price walgreens
cialis price cvs

RaymondHen

cialis online coupon
printable cialis coupon
cialis free coupon
printable cialis coupon

HollOveva

viagra alle erbe

viagra online

viagra online

viagra target market

MoisesOveva

safest place buy cialis online

http://genericcialsiuionline.com/ - cialis generic

online cialis

venta de cialis valparaiso

FelixEdike

how much does cialis for daily use cost
cialis cost
cialis cost at cvs
how much does 20mg cialis cost

JosephDoozy

buy generic cialis
buy cialis canada
best place to buy cialis online
buy cialis canada

MoisesOveva

opinion cialis

buy cialis

cialis online

eutabl order cialis online

WilliamPurig

cialis cheap
buying cheap cialis online
where to buy cheap cialis online
where to get cialis cheap

MoisesOveva

cialis barato barato

http://genericcialsiuionline.com/ - buy cheap cialis

cialis generic

generic cialis 20 mg 90 tabs

MoisesOveva

cialis marcas genericas

buy cialis online

buy cialis

cialis price in nogales

HollOveva

110 mg dissolvable viagra

viagra super active

viagra super active

buy viagra with e check

MoisesOveva

free samples of cialis online

cialis online

buy cialis

8 generic cialis softtabs

MoisesOveva

online pharmacy cialis forum

http://genericcialsiuionline.com/ - cheap cialis

cialis generic

cialis generique du mexique

FreddieBoste

viagra without a doctor prescription
sildenafil over the counter
canada pharmacy
buying viagra without prescription

Edwardiodib

viagra 100mg price
viagra price
price of viagra
viagra street price

Manuelunupe

viagra cost per pill
viagra cost walmart
viagra generic cost
cost of viagra at cvs

HollOveva

viagra sur le net canada

viagra cheap

cheap viagra

viagra pharmacy coupon

HollOveva

viagra prix inde

cheap viagra

viagra professional

precio viagra bogota

HollOveva

pink viagra for women

viagra super active plus

cheap viagra

viagra attorneys!people group

HollOveva

viagra 50 mg sildenafil

viagra online

viagra online

medil lifornia edution viagra

MoisesOveva

cialis 5 mg will it work

http://genericcialsiuionline.com/ - buy cialis online

cialis online

cialis marcas genericas

MoisesOveva

uk brand cialis

buy cialis

buy cialis

cialis online worldwide

KennethItare

viagra or cialis for sale
brand viagra for sale
single viagra pills for sale
viagra spray for sale

HollOveva

genaric viagra for sale

viagra professional

viagra generic

vente viagra maroc

MoisesOveva

enter site cialisbest cialis

cialis online

cialis generic

cost for cialis 50

CalvinDyemy

purchase viagra soft tabs
viagra online purchase
purchase viagra no prescription
purchase viagra australia

MoisesOveva

mejor web para comprar cialis

http://genericcialsiuionline.com/ - buy cialis

cialis generic

cialis 20 mg caratteristich

BrucePah

order cialis online cheap
cialis order cs
how to order cialis online
order cialis online

JerryNom

cialis powder for sale
cialis for sale in usa
cialis pills for sale
cialis for sale vancouver

MoisesOveva

walmart 5mg cialis price

cheap cialis online

buy cialis

cheapest cialis in sa

MoisesOveva

cialis generico in svizzera

http://genericcialsiuionline.com/ - cialis

cialis online

resistance to cialis

MoisesOveva

cialis buy best

cialis

cheap cialis

only now cialis sales uk

HollOveva

viagra bestellen per nachname

viagra super active plus

generic viagra

a viagrawithout prescription

MoisesOveva

buy cialis from icos

buy cheap cialis

cialis generic

il cialis generico esiste

Martinfub

cheap viagra online pharmacy
viagra online cheap
where to buy cheap viagra
cheap real viagra

DavidWed

best places to buy viagra
viagra best buy review
buy viagra
buy generic viagra

HollOveva

what does viagra do to women

viagra professional

buy viagra online

50 viagra buy

HollOveva

venta de viagra zona oeste

viagra

viagra super active plus

viagra pills taladafil

HollOveva

viagra no uk sale

generic viagra

viagra online

shoppers viagra

MoisesOveva

use cialis alcohol

http://genericcialsiuionline.com/ - cialis

cialis

cialis price in nogales

MoisesOveva

cialis online rezeptfrei

buy cialis online

buy cheap cialis

mail pharmacy by cialis black

HollOveva

the best dose of viagra

cheap viagra

viagra

how to buy viagra professional

MoisesOveva

enter site 5mg cialis

buy cheap cialis

cheap cialis

best pharmacy price for cialis

MoisesOveva

buy cialis 25mg in uk

http://genericcialsiuionline.com/ - cheap cialis online

online cialis

resistance to cialis

JeffreySKYMN

cheap generic cialis
generic for cialis
generic cialis canada
cialis generic name

HollOveva

will viagra go generic 2012.

buy viagra online

viagra

get free samples viagra,

MoisesOveva

nexium generico cialis sconto

http://genericcialsiuionline.com/ - cheap cialis

cialis

cialis internet

MoisesOveva

overnight buy usa cialis where

buy cialis online

generic cialis

images of generic cialis

HollOveva

buy viagra with e check

viagra generic

viagra cheap

how long viagra kick in

HollOveva

follow link cheap order viagra

generic viagra

viagra super active

visit our site price viagra

JosephDoozy

cialis buy online
buy cialis online
best place to buy cialis
buy now cialis

CalvinDyemy

purchase viagra no prescription
purchase viagra online
how to purchase viagra
purchase viagra in usa

MoisesOveva

cialis supplies in norfolk uk

cialis generic

online cialis

cialis originale online sicuro

MoisesOveva

take cialis with food

http://genericcialsiuionline.com/ - online cialis

cialis

cialis 20 mg caratteristich

MoisesOveva

40 mg cialis generic

http://genericcialsiuionline.com/ - cialis online

cialis online

my boyfriend has to use cialis

Martinfub

cheap viagra online canadian pharmacy
cheap viagra india
cheap viagra with no prescription
cheap viagra pills

HollOveva

i recommend search viagra

viagra online

cheap viagra

the best choice viagra fast

DavidWed

where can i buy viagra
buy viagra without a doctor prescription
buy viagra usa
how to buy viagra

MoisesOveva

online cialis professional

http://genericcialsiuionline.com/ - cheap cialis online

cheap cialis

cialis cost comparison

MoisesOveva

cialis generique 50 mg

buy cialis online

buy cialis online

acquisto cialis farmacia

HollOveva

viagra usa generic online

viagra cheap

viagra

viagra fine brevetto

HollOveva

viagra buy uk no prescription

viagra

generic viagra

the best dose of viagra

MoisesOveva

osu cialis generico italia

cialis

generic cialis

discount price for cialis 10mg

MoisesOveva

cialis sublingual for dogs buy

http://genericcialsiuionline.com/ - online cialis

buy cialis online

cialis and women

MoisesOveva

low dose cialis

generic cialis

buy cialis online

cialis vergleich levitra

HollOveva

viagra on line in contrassegn

viagra generic

viagra super active plus

viagra over counter boots uk

HollOveva

just try! price viagra

viagra super active plus

buy viagra

viagra sales 1998

MoisesOveva

we like it best indian cialis

http://genericcialsiuionline.com/ - buy cheap cialis

buy cheap cialis

we like it rx generic cialis

Martinfub

cheap generic viagra
cheap viagra canada
buy cheap viagra online
cheap viagra fast delivery

Manuelunupe

how much does viagra cost in canada
how much does viagra cost without insurance
how much does viagra cost
cost of viagra vs cialis

Edwardiodib

the price of viagra
price of viagra at walmart
viagra price per pill
100mg viagra price

JerryNom

viagra or cialis for sale
cialis pill for sale
5mg cialis for sale
cialis 5mgs for sale

Rickyfoefe

cvs cialis price
generic cialis cheapest price
cialis canada price
cialis price comparison

JosephDoozy

buy cialis daily online
buy cialis online
buy cialis canadian
where to buy cialis online safely

FelixEdike

cost of cialis in mexico
cost of cialis at walgreens
how much does cialis cost at walmart
cialis cost per pill

DavidWed

where to buy viagra online
viagra best buy
best place to buy viagra online
viagra best buy

FreddieBoste

viagra without presc usa
buy viagra online without
how can i get viagra without a doctor
where to buy viagra without prescription

RaymondHen

cialis 5mg coupon
cialis free trial coupon
cialis everyday coupon
cialis coupon walgreens

WilliamPurig

buying cialis cheap
cheap cialis
20mg cialis cheap
generic cialis online cheap

CalvinDyemy

purchase viagra online with prescription
purchase cheap viagra online
purchase viagra from india
how to purchase viagra in canada

KennethItare

viagra super force for sale
viagra for men for sale
100mg viagra for sale
viagra pfizer for sale

BrucePah

order cialis online usa
order generic cialis canada
order cialis from canada
cialis order online

JeffreySKYMN

generic for cialis
generic cialis canada
generic for cialis
cialis generic

MoisesOveva

eutabl order cialis online

http://genericcialsiuionline.com/ - buy cialis

cialis

cheapest cialis in sa

HollOveva

viagra info

buy viagra

viagra professional

el viagra se compra con recet

HollOveva

where to buy viagra abu dhabi

viagra cheap

viagra cheap

generic viagra buy canada,

MoisesOveva

cheap cialis cipla au

http://genericcialsiuionline.com/ - cialis online

cialis online

look there buy cialis cannada

MoisesOveva

we like it cialis in spain

buy cialis

cialis online

5mg cialis price at walgreen

HollOveva

pastilla de viagra ingerito

viagra online

viagra cheap

india pharmacies viagra

HollOveva

viagra a poco prezzo

viagra super active

viagra online

viagra stores boots

MoisesOveva

swiss pharmacy generic cialis

http://genericcialsiuionline.com/ - online cialis

buy cialis online

apotheke cialis 20 mg

HollOveva

buy viagra with e check

viagra professional

viagra professional

buy edinburgh, gb viagra

MoisesOveva

cialis moins cher sur lyon

cialis online

cialis

best pharmacy price for cialis

Martinfub

buy cheap viagra online
cheap viagra pills for sale
buy cheap viagra online canadian pharmacy
cheap viagra online

Edwardiodib

viagra price 100mg
viagra price comparison
viagra street price
pfizer viagra price

Manuelunupe

cost of viagra without insurance
viagra cost per pill
cost of viagra at costco
cost of viagra without insurance

MoisesOveva

cialis tab to buy in uk

http://genericcialsiuionline.com/ - cheap cialis

cheap cialis online

le cialis original

JerryNom

cheap generic cialis for sale
cialis for sale toronto
cialis for sale vancouver
canada cialis for sale

Rickyfoefe

walgreens cialis price
price of cialis
cialis price walgreens
cialis price comparison

JosephDoozy

buy cialis with paypal
buy cialis online without a prescription
where can i buy cialis on line
buy cialis

FelixEdike

how much does 20mg cialis cost
how much does cialis cost at walgreens
cialis daily cost
cost of cialis walmart

HollOveva

i recommend viagra cheap

viagra generic

viagra super active

viagra generic pills

MoisesOveva

on cialis best

cialis generic

cialis generic

cialis tablets to buy

MoisesOveva

we choice cialis in india

http://genericcialsiuionline.com/ - cialis online

cheap cialis

buy cialis 25mg in uk

MoisesOveva

cialis sverige

online cialis

buy cheap cialis

generic cialis 20 mg 90 tabs

HollOveva

viagra 100mg pfizer

viagra professional

viagra super active

buy viagra with e check

HollOveva

follow link cheap order viagra

buy viagra

viagra super active plus

discount viagra and cialis

MoisesOveva

levitra cialis impotenza

buy cialis

cheap cialis online

venta de cialis valparaiso

HollOveva

viagra free coupon

buy viagra

viagra cheap

look here viagra in india

HollOveva

price viagra 100mg

buy viagra

buy viagra

look here viagra in india

HollOveva

viagra cialis 69.00

viagra cheap

viagra generic

get free samples viagra,

HollOveva

pasticche viagra costo

cheap viagra

viagra online

the best dose of viagra

mvwnzdcf

Using corticosteroid for a long time can make it more difficult for your body to respond to physical stress. order prednisone, side effects of stopping prednisone too quickly in dogs

924u88ex

Using corticosteroid for a long time can make it more difficult for your body to respond to physical stress. order prednisone, side effects of stopping prednisone too quickly in dogs

7kwbfx6f

Using corticosteroid for a long time can make it more difficult for your body to respond to physical stress. order prednisone, side effects of stopping prednisone too quickly in dogs

yhriz4qq

Using corticosteroid for a long time can make it more difficult for your body to respond to physical stress. order prednisone, side effects of stopping prednisone too quickly in dogs

pzi4pk1g

Using corticosteroid for a long time can make it more difficult for your body to respond to physical stress. order prednisone, side effects of stopping prednisone too quickly in dogs

kisv4dev

Using corticosteroid for a long time can make it more difficult for your body to respond to physical stress. order prednisone, side effects of stopping prednisone too quickly in dogs

dg9ailic

Using corticosteroid for a long time can make it more difficult for your body to respond to physical stress. order prednisone, side effects of stopping prednisone too quickly in dogs

g60bx0so

Using corticosteroid for a long time can make it more difficult for your body to respond to physical stress. order prednisone, side effects of stopping prednisone too quickly in dogs

MoisesOveva

apotheke cialis 20 mg

buy cheap cialis

cialis

cialis internet

HollOveva

viagra nachmache

viagra

buy viagra online

buy viagra canada over counter

GenaOveva

precios de viagra en nz

http://viagragensl.com/ - buy viagra

buy viagra

can you buy viagra in spain

ReolOveva

buy cialis africa

cialis super active

buy cialis

cialis 2 5 posologie

TramOveva

cialis 10 mg alcoho

http://gencialishs.com/ - buy cialis

buy cialis

buy cialis brand online

VoloasOveva

viagra patent expiration

cheap viagra

online viagra

best natural substitute viagra

Edwardiodib

price of viagra at cvs
viagra price
viagra price per pill
best price viagra 100mg

Martinfub

cheap viagra online usa
buy viagra cheap
cheap viagra online
viagra cheap

Manuelunupe

how much will generic viagra cost
viagra cost with insurance
viagra generic cost
how much does generic viagra cost

KiojoeOveva

cialis originale costi

buy cheap cialis

cialis generic

lisa luna, training specialist

ReolOveva

cialis 5 mg ohner rezept

cialis super active

online cialis

la compra cialis en alemania

WilliamPurig

how to get cialis cheap
buy cialis generic online cheap
buy cialis cheap online
cheap cialis

RaymondHen

cialis pharmacy coupon
cialis coupon cvs
cialis 20 mg coupon
cialis free samples coupon

VoloasOveva

precio de 25 mg viagra

generic viagra

buy generic viagra

la mejor viagra

KiojoeOveva

cialis tablets cheap australia

cialis online

cialis

look here cialis india

VoloasOveva

generic cialis levitra viagra

sildenafil online

generic viagra online

tab viagra generic buy

FreddieBoste

viagra for sale
viagra without a doctor prescription usa
canadian pharmacies
online viagra

JerryNom

cialis 5 mg for sale
cialis for sale toronto
cialis 5mgs for sale
cialis for sale online

Rickyfoefe

price of cialis
20 mg cialis price
what is the price of cialis
cialis price walmart

FelixEdike

how much does cialis cost
how much does 20mg cialis cost
cost of 5mg cialis
lower cost cialis

JosephDoozy

buy cialis generic online
buy cialis now
is it legal to buy cialis online
buy cialis no prescription

KiojoeOveva

cialis vendita ebay

buy cialis

cheap cialis online

cialis vendita ebay

BrucePah

order cialis usa
viagra cialis online order
order generic cialis online uk
order cialis online legal

JeffreySKYMN

what is the generic name for cialis
when will generic cialis be available
best generic cialis
when is generic cialis available

CalvinDyemy

pfizer viagra online purchase
purchase viagra
viagra purchase
best place purchase generic viagra

KennethItare

viagra for men for sale
viagra for sale cheap
viagra for sale nyc
cheap viagra for sale

VoloasOveva

viagra in kenya

viagra online

generic viagra online

viagra doctors ca

KiojoeOveva

the best choice natural cialis

cialis generic

buy cheap cialis

cialis women study

VoloasOveva

viagra online di sconto

sildenafil

viagra online

viagra doctors ca

KiojoeOveva

cialis mg precio

cialis generic

generic cialis

at cialis walgreens

ReolOveva

cialis sin receta andorra

cialis

buy generic cialis

we choice cialis on line

ReolOveva

cialis genericos mexico

generic cialis online

generic cialis online

buy cialis africa

ReolOveva

generic cialis good cialis

cheap cialis

buy cialis

cialis china cheap

CalvinDyemy

purchase viagra with paypal
purchase viagra online
purchase viagra online with prescription
purchase viagra

FreddieBoste

best canadian online pharmacy
viagra without ed
buy viagra online without
sildenafil generic

WilliamPurig

buy cheap cialis online
cheap viagra and cialis
cheap online cialis
buy cialis cheap

KennethItare

viagra for sale
viagra pfizer for sale
viagra pill for sale
herbal viagra for sale

RaymondHen

cialis for daily use coupon
cialis free trial coupon
printable cialis coupon
cialis coupon walgreens

BrucePah

order cialis overnight shipping
canada cialis order
how to order cialis online safely
cialis order online

VoloasOveva

only here viagra headaches

online viagra

generic viagra

viagra 300

JeffreySKYMN

generic cialis canada
when will generic cialis be available
cialis generic best price
cheap cialis generic online

KiojoeOveva

cialis i sverige

cialis generic

buy cialis online

buy cialis 20mg cheap

VoloasOveva

golden viagra

buy viagra

generic viagra online

canadian pharmacy buy viagra

VoloasOveva

viagra blood clots

viagra

viagra

viagra en espana

VoloasOveva

viagra troyes

generic viagra

viagra online pharmacy

buy viagra bodybuilders forum

VoloasOveva

generic viagra from panama

viagra online

viagra online pharmacy

generic india viagra

ReolOveva

can i buy brand cialis on line

cialis super active

generic cialis online

visit web site cialis fast

KiojoeOveva

il cialis

cheap cialis

cheap cialis

generic cialis sun pharma

VoloasOveva

acheter du viagra en inde

generic viagra

sildenafil

generic cialis levitra viagra

VoloasOveva

generic viagra cheap prices

sildenafil

viagra cheap

medicament viagra ou autre

VoloasOveva

herbal viagra equivalent

buy viagra

viagra online pharmacy

want buy viagra

KiojoeOveva

cialis 20 mg alcoo

cheap cialis

cialis generic

cialis 10mg wirkung

VoloasOveva

online viagra best prices

buy viagra

buy viagra

get viagra melbourne

KiojoeOveva

cialis goes generic

cheap cialis

cialis generic

cialis in pole

KiojoeOveva

farmacia lugano cialis

cialis online

generic cialis

cialis 2 5 mg cost

KiojoeOveva

price cialis wal mart pharmacy

cheap cialis online

generic cialis

order cialis greece

KiojoeOveva

usefull link cialis mexico

buy cheap cialis

online cialis

directions on use of cialis

VoloasOveva

viagra prix en suiss

viagra online

viagra

viagra online site ratings

KiojoeOveva

cialis 10mg wirkung

cialis online

cialis generic

good choice pfizer cialis

KiojoeOveva

buy pills cialis paypal best

online cialis

buy cialis online

best cialis to order online

VoloasOveva

viagra samples free mail

viagra online pharmacy

generic viagra

viagra cost with prescription

VoloasOveva

cialis cost levitra viagra

generic viagra online

cheap viagra

ahorro viagra del

VoloasOveva

viagra online site ratings

generic viagra

sildenafil

tips to take viagra

VoloasOveva

viagra course of treatment

buy viagra

generic viagra

cialis forum vs viagra levitra

VoloasOveva

canada viagra patent.

viagra cheap

cheap viagra

vrai prix du viagra

KiojoeOveva

cialis plus order cheap

cialis online

buy cialis

side effects of cialis soft

KiojoeOveva

cialis dose maximale

cialis

cheap cialis

buy cialis tablet in bangalore

VoloasOveva

does viagra have a generic

viagra online pharmacy

generic viagra online

viagra course of treatment

KiojoeOveva

cialis 5mg anwendun

online cialis

buy cheap cialis

compren cialis del descuento

KiojoeOveva

venta cialis espana

online cialis

online cialis

consiga cialis para el barato

VoloasOveva

generics for viagra

buy generic viagra

sildenafil online

viagra prix en suiss

KiojoeOveva

was ist cialis

generic cialis

generic cialis

generique cialis pharmacie

VoloasOveva

vantaggi economici di viagra

viagra online pharmacy

online viagra

viagra price india 2011

KiojoeOveva

was ist cialis

buy cialis

buy cialis

dapoxetine and cialis together

KiojoeOveva

cialis farmacias de canada

cialis online

buy cialis online

cialis maux de ventre

VoloasOveva

hispaviagra

buy generic viagra

viagra cheap

viagra buy online women

Edwardiodib

viagra price in usa
best price on viagra
price viagra
walmart viagra price

Martinfub

viagra online cheap
buy cheap viagra on line
cheap viagra without prescription
where can i buy cheap viagra

Manuelunupe

viagra cost walmart
buy viagra low cost
100mg viagra cost
viagra vs cialis vs levitra cost

JerryNom

cialis 5mg for sale
cheap generic cialis for sale
generic cialis for sale
liquid cialis for sale

JosephDoozy

buy cialis no prescription
buy cialis online
where can i buy cialis over the counter
buy cialis canadian

FelixEdike

cost of cialis without insurance
cost of cialis daily
how much does 5mg cialis cost
cialis cost per pill 2015

Rickyfoefe

cialis price walmart
cialis price canada
cialis 5mg price
cialis price

FreddieBoste

best canadian online pharmacy
viagra for sale
best canadian pharmacy
best canadian online pharmacy

RaymondHen

cialis coupon lilly
cialis for daily use coupon
printable cialis coupon
cialis online coupon

WilliamPurig

cheap cialis 5mg
cheap viagra cialis
buy cialis generic online cheap
cialis canada cheap

CalvinDyemy

purchase viagra online uk
purchase viagra legally online
viagra online purchase
purchase cheap viagra online

BrucePah

viagra cialis online order
online cialis order
cialis order online
order cialis

JeffreySKYMN

when is cialis going generic
when does cialis go generic
when will cialis go generic
when will cialis go generic

Edwardiodib

viagra 100mg price per pill
price of viagra per pill
best price viagra
viagra price

Martinfub

cheap viagra 50mg
viagra cheap online
buy cheap viagra on line
cheap viagra 100mg

Manuelunupe

viagra cost with insurance
cialis vs viagra cost
buy viagra low cost
viagra cost without insurance

JerryNom

cialis brand for sale
cialis for sale online
generic cialis for sale
cialis liquid for sale

FelixEdike

cost of cialis per pill walmart
cialis cost with insurance
cost of cialis with insurance
cialis cost walgreens

JosephDoozy

best place to buy cialis online
can i buy cialis over the counter
buy cialis uk
buy cialis online cheap

Rickyfoefe

cialis 2.5 mg price
cialis 5mg price
cialis price comparison
cialis 20 mg price

Jasonethiz

t5yqe5twsaa3jgf6l7

baidu

wi0ebzkvvbd4hy2lpc

CalvinDyemy

purchase viagra
purchase cheap viagra online
viagra purchase by phone
purchase viagra online uk

CalvinDyemy

purchase viagra online
purchase viagra online safely
where to purchase viagra
best place purchase generic viagra

Wesleycen

doxycycline cost walmart
buy doxycycline uk
doxycycline hyclate price
doxycycline 100mg price

DonaldAtots

buy lasix online with mastercard
lasix buy
how much does lasix surgery cost
buy lasix online

Patrickvob

canadian cialis cheap
cheap cialis pills
best site to buy cialis
cialis buy europe

Briantew

propecia for sale
buy propecia 1mg online
where can i buy propecia online
buy propecia without prescription

Randyhussy

where to buy kamagra in bangkok
buy kamagra online
kamagra where to buy forum 017
kamagra order usa

Matthewcrubs

buy discount levitra
best place to buy levitra
best place to buy levitra online
buy levitra medication

PatrickWhora

buy priligy in usa
can you buy priligy over the counter
buy priligy cheap
buy priligy

Justinisoft

buy viagra
buy viagra internet
buy viagra online no prescription
buy generic viagra

Wesleycen

how much does doxycycline cost at walmart
doxycycline for sale
doxycycline cost
where can i buy doxycycline

DonaldAtots

cost of lasix surgery in broward
lasix injection price
buy lasix water pills online
buy lasix

Patrickvob

purchase cialis
buy cialis paypal payment
liquid cialis for sale
cialis for sale in uk

Briantew

where can i buy finasteride propecia
propecia buy
buy propecia and proscar
buy propecia and proscar

Wesleycen

doxycycline cost
doxycycline buy
doxycycline hyclate cost walmart
doxycycline 100mg price

DonaldAtots

buy lasix online australia
where to buy lasix
buy lasix over the counter
buy lasix online

Patrickvob

how to purchase cialis
buy cialis from india
best place to buy cialis
buy cialis online with paypal

Briantew

buy propecia finasteride australia
order propecia online canada
purchase propecia online
buy propecia 1mg online

Randyhussy

where in dever can i buy kamagra jelly
where to buy kamagra in uk
buy kamagra online next day delivery
where to buy kamagra safely

Matthewcrubs

levitra order online
where can i buy levitra
best place to buy levitra online
buy levitra in the uk

PatrickWhora

buy priligy 60 mg
order priligy online
buy priligy
order priligy online reddit

Justinisoft

cheap viagra online
viagra for sale
buy real viagra online
buy viagra from india

Matthewcrubs

buy levitra where
buy levitra uk
buy levitra safely online
cheap levitra 20mg

Randyhussy

where can i buy kamagra
buy kamagra oral jelly wholesale
safe way to buy kamagra usa
buy kamagra oral jelly online

FawsuisA

split what do cialis pills look like
buy generic cialis
generic cialis tabs
cheap cialis

Alkaply

spam viagra cialis generic levitra
cheap cialis online
buy generic cialis online uk
buy cialis online

ovalmems

buy cialis online without prescripition
cheap cialis online
prednisone and hyperglycemia cialis generic pills
buy cialis online

adjulky

cialis online cialis
buy cialis
generic cialis vs cialis
buy cialis online

Esovame

buy cialis viagra
generic cialis online
buy generic cialis london
cheap cialis

atmose

what are cialis tablets lilly icos
buy cialis
buy brand cialis from supplier
generic cialis

fruInue

over the counter viagra substitute walmart
buy generic viagra
viagra where to get
cheap viagra online

pecudge

cialis vs viagra cost
generic viagra online
whats i n viagra
cheap viagra

Incumb

meth and viagra
online viagra
viagra urban dictionary
viagra online

thouct

cvs viagra
generic viagra online
use viagra
buy viagra

Braive

viagra 4 hours warning
cheap viagra online
does medicare cover viagra
buy viagra online

pecudge

how fast does viagra work
buy generic viagra
best place to buy viagra
buy generic viagra

loobby

herbal viagra side effects
cheap viagra online
viagra testimonials
buy viagra online

infandy

viagra zurich
buy viagra
viagra manufacturer coupon
generic viagra online

Braive

100 mg viagra
buy generic viagra
what does a viagra pill look like
generic viagra

adjulky

overdose of cialis generic
buy cheap cialis
buy cialis pills
buy cialis online

FawsuisA

cialis 5mg price prescription
generic cialis
mail order cialis online pharmacy order
buy cialis

tewwania

buy cialis in mexico cialis
cheap cialis online
cialis order usa
cialis online

FawsuisA

price of cialis tablets
buy generic cialis
cialis canadian pharmacy cheap
cheap cialis

atmose

viagra rap buy cialis online
generic cialis online
tadalafil buy generic cialis
cheap cialis

Alkaply

buy brand cialis from supplier
generic cialis
viagra shipped overnight cialis generic
buy generic cialis

Braive

how to get a personal loan with bad credit
cash advance
direct payday loan lenders bad credit
personal loans

pecudge

need loan bad credit
payday loans
fast personal loans online
payday loans

Incumb

how do i get a loan
personal loans
friendly loans
loans for bad credit

tewwania

buy cialis line
cialis generic
buying cialis online review
buy generic cialis online

Alkaply

hot rod cialis pills buy
buy cialis online cheap
generic cialis overnight shipping
cialis generic

excefe

prices cialis soft tabs
buy generic cialis online
how much is viagra at walmart cialis generic
cheap cialis

FawsuisA

quick loan bad credit
quick cash
personal loan company
loans for bad credit

Esovame

payday loans tucson az
personal loans
loans today
loans for bad credit

FawsuisA

loans poor credit
payday loans online
lending loans
personal loans

fruInue

online loan bad credit
payday loans online
vacation loans
payday loans online

fruInue

money in minutes
cash advance
short term bad credit loans
payday express

pecudge

my cash advance
payday loans online
cash advance loan
cash advance

thouct

500 payday loan
pay day loans
online quick loans
payday loans online

Wexbycle

cash advance colorado springs
payday loans online
direct loans servicing
personal loans

Braive

bad credit loans utah
cash advance
easy loans online
payday loans online

inDefe

fixed rate loan
payday loans|payday loans online|personal loans|cash advance|loans for bad credit|payday express|pay day loans|payday loans online|payday loans|payday loans online|cash advance
cash loans same day
payday loans|payday loans online|personal loans|cash advance|loans for bad credit|payday express|pay day loans|payday loans online|payday loans|payday loans online|cash advance

loobby

quick payday loans
payday loans|payday loans online|personal loans|cash advance|loans for bad credit|payday express|pay day loans|payday loans online|payday loans|payday loans online|cash advance
cash to go
payday loans|payday loans online|personal loans|cash advance|loans for bad credit|payday express|pay day loans|payday loans online|payday loans|payday loans online|cash advance

inDefe

eagle loan company of ohio
payday loans|payday loans online|personal loans|cash advance|loans for bad credit|payday express|pay day loans|payday loans online|payday loans|payday loans online|cash advance
money lenders bad credit
payday loans|payday loans online|personal loans|cash advance|loans for bad credit|payday express|pay day loans|payday loans online|payday loans|payday loans online|cash advance

infandy

how to get a loan from the bank
personal loans
direct payday lenders only
payday loans online

thouct

payday loans com
cash advance
2000 loan
payday express

naicle

loans at home
payday loans online
online loan lenders
loans for bad credit

excefe

viagra goodrx
cheap viagra
does viagra make you last longer
cheap viagra online

Esovame

viagra prank
generic viagra
why viagra is used
cheap viagra online

adjulky

viagra revenue
viagra cheap
how viagra looks
cheap viagra

excefe

cialis viagra
cheap viagra online
viagra upset stomach
viagra generic

excefe

viagra sample
viagra cheap
who uses viagra
generic viagra online

Alkaply

viagra y sus efectos secundarios
buy viagra online
viagra in action
buy generic viagra

Albertswids

window wiki citalopram cialis generic pills story

JaonNoste

alnews6uje27znzri8

baidu

3l6hs4hqgz5kg5uobv

inDefe

fixed rate loans
payday loans
payday loans arlington tx
pay day loans

loobby

can you get a personal loan with bad credit
cash advance
signature loans in las vegas
payday express

naicle

payday loans in arlington tx
payday loans online
personal loans san antonio tx
payday express

FawsuisA

viagra strengths
generic viagra online
viagra y alcohol es peligroso
viagra cheap

adjulky

viagra patent
viagra generic
viagra cialis levitra
viagra cheap

naicle

money in advance payday loan
cash advance
payday loans denton tx
payday loans online

inDefe

unsecured loans
payday loans
loansdirect
cash advance

fruInue

personal unsecured loans
pay day loans
get a loan fast
payday loans online

infandy

personal loans
cash advance
need a loan fast
payday loans

infandy

loan stores
payday loans online
unsecured personal loans
cash advance

pecudge

direct lender online payday loans
loans for bad credit
emergency cash advance
payday loans online

Braive

social loan
payday express
moneylender
loans for bad credit

pecudge

get a loan bad credit
loans for bad credit
personal loans for no credit history and no cosigner
payday loans

infandy

i need a loan with bad credit
payday loans
parent loan
payday loans online

fruInue

quick cash loan
cash advance
smart loan
loans for bad credit

infandy

loan direct
payday loans online
cash loans now
payday loans online

naicle

bad credit unsecured loan
personal loans
personal loan criteria
cash advance

pecudge

easy approval loans for bad credit
loans for bad credit
secured loans bad credit
personal loans

Incumb

need cash fast loans
cash advance
personal loan transfer
pay day loans

infandy

how do payday loans work
payday loans online
loan money
payday loans

inDefe

signature loans online
loans for bad credit
direct lenders for payday loans
payday express

fruInue

direct online lenders
payday loans
money loans
payday loans online

adjulky

how to get a viagra prescription
viagra online
viagra single pack
generic viagra online

FawsuisA

viagra package insert
cheap viagra
viagra 007 fiyat?
buy viagra

insulk

whats in viagra
buy viagra online
cheap viagra online canadian pharmacy
generic viagra online

WilliamSkips

free casino slot games
free casino games
casino games free
free casino slot games with bonus rounds

Williampek

new casino
new york casino
new town casino
fallout new vegas casino

insulk

viagra e simili
generic viagra online
viagra girl commercial
buy viagra online

ovalmems

viagra x cialis
buy generic viagra
viagra vs cialis reviews
cheap viagra

Wexbycle

money in minutes
bad credit loans Dallas
small loans no credit
pay day loans usa

naicle

pay day loans online
payday loans New York
banks that give loans with bad credit
payday loans Houston

thouct

payday loan same day
loans for bad credit usa
payday loans in fayetteville nc
payday loans USA

inDefe

loans for people with no credit
payday loans USA
personal loan online
payday loans New York

fruInue

personal loans online
pay day loans usa
paydayloansonline
payday loans USA

Braive

local payday loans
bad credit loans Dallas
secured loan rates
payday loans online USA

Andrewspode

best online free slot sites
new slot sites no deposit
online casino sites that have gigantic dragons slot machine
casino sites that have gigantic dragons slot machine

StevenHib

slot machine jackpot
slot machine for sale
slot machine cake
buffalo slot machine

Jordonpaf

online slots
vegas slots online
play slots online
free online slots

excefe

viagra what is it
buy viagra online
viagra alternatives
generic viagra online

fathymn

viagra hangover
cheap viagra online
viagra men
cheap viagra

Alkaply

what happens when you take viagra
viagra generic
viagra 50mg or 100mg
cheap viagra

WilliamSkips

free casino games no download
casino table games
free online casino games
free online casino slot games

Williampek

new casino
new casino in san diego
new casino in nc
new casino in nc

RobertHeara

casinos online
online casinos free bonuses
top online casinos
live online casinos uk

Nathanteert

online casino real money
real online casino
online live casino uk
borgata online casino

Irvingfes

buy amoxil
buy amoxil 500 mg
amoxicillin sale
amoxicillin to buy over the counter

Edgarhoink

can i buy viagra over the counter
buy viagra online
buy viagra pills
buy viagra online cheap

fruInue

loans in minutes
Bad Credit Loans USA
payday loans high acceptance
payday loans Houston

thouct

payday loans in missouri
quick loans usa
loan options for bad credit
loans for bad credit usa

Wexbycle

bad credit personal loans california
pay day loans usa
quick cash loans online
payday loans New York

insulk

otc cialis pills
buy cialis online
generic cialis ship to canada
cheap cialis online

fathymn

cialis 5mg price drugs buy
generic cialis
cialis online cheap cialis
buy cheap cialis

adjulky

cialis pills over the counter
buy cialis online
women who take cialis pharmacy
buy cialis

inDefe

private loans
bad credit loans Dallas
same day payday loans online
payday loans USA

inDefe

take out a loan
payday loans online USA
secured and unsecured loans
quick loans usa

pecudge

rapid advance
Bad Credit Loans USA
ez loan
pay day loans usa

Irvingfes

amoxicillin for dogs for sale
buy amoxicillin 875 mg online
where can i buy amoxil online
buy amoxicillin online overnight

Edgarhoink

viagra for sale
order viagra online
can you buy viagra over the counter
buy real viagra online

Irvingfes

where can i buy amoxicillin
where can i buy amoxicillin
buy amoxicillin 500mg
buy amoxicillin for dogs

Edgarhoink

buy generic viagra online
buy real viagra
best place to buy viagra online 2015
buy viagra without a doctor prescription

Irvingfes

buy amoxicillin on line
where can i buy amoxicillin
amoxicillin 500mg buy online
amoxicillin buy

Edgarhoink

buy viagra in canada
where can i buy viagra online
buy viagra
best place to buy viagra online reviews

Irvingfes

buy amoxicillin online
buy amoxicillin on line
amoxicillin for sale in us
where can i buy amoxicillin

Edgarhoink

buy viagra without a doctor prescription
buy real viagra online
how to order viagra
cheap viagra for sale

Irvingfes

amoxicillin where to buy
buy fish amoxicillin
where to buy amoxicillin
buy amoxicillin no prescription fda checked pharmacy

Edgarhoink

buy viagra new york
order viagra
buy viagra online
buy generic viagra online

inDefe

short term loans online
payday loans
how do i get a loan
payday loans

thouct

loans las vegas
payday loans
easy personal loans
payday loans online

fruInue

payday loan lender
cash advance
payday loans baton rouge
cash advance

inDefe

cash same day
payday loans online
credit loan
payday loans online

Wexbycle

bad credit personal loans california
personal loans
payday loan with bad credit
cash advance

Braive

monthly payday loans online
payday loans online
loans with no credit
payday express

atmose

buy cialis online without a prescription
buy cialis online
hot rod cialis pills buy
buy cheap cialis

adjulky

generic cialis soft tabs 20mg
generic cialis online
generic cialis pills
buy cialis online

ovalmems

cheap cialis online
buy generic cialis
generic cialis is it safe
cialis online

thouct

quick loans for bad credit
cash advance
how to get a loan with no credit
payday express

naicle

loan las vegas
payday loans online
online cash register
cash advance

infandy

microloans
payday loans online
long term loans online
payday loans

ovalmems

cialis 20mg tablets cialis
buy cialis online
cialis online cheap
buy cheap cialis online

ovalmems

buy tadalafil 20mg cialis
buy cialis online
canadian pharmacy online cialis
buy cheap cialis

ovalmems

buy generic cialis 5mg online
generic cialis online
next day cialis generic
buy cialis online

ThomasfailT

vegas slots online casino
play casino slots online for free
play casino slots online for free
real online casino slots

CharlesFub

montreal canada casino
hotels near windsor casino canada
casino hotels in niagara falls canada
bodog casino canada

RichardMearm

rexall drug store
hills drug store san antonio
drug store
watson drug store

Josephlault

liquid viagra for sale
order viagra online without prescription
viagra mail order
viagra for men for sale

RaymondCog

online drug store
cheapest online drug store
best online drug store
online drug store worldwide shipping

naicle

no doc loans
payday loans online
personal loans
payday express

infandy

regions loans
personal loans
borrow money with bad credit
cash advance

Incumb

online payday loans las vegas
payday express
apply for loan with bad credit
cash advance

pecudge

lendingtree loans
cash advance
apply personal loan
payday loans

inDefe

how to borrow money
payday loans
no credit loan
payday loans

Braive

small loans for bad credit
loans for bad credit
payday loans denver
cash advance

CharlesFub

montreal canada casino
casino niagara falls canada
winsor canada casino
bodog casino canada

RichardMearm

online drug store
nearest walgreens drug store
best drug store foundation
drug store near me

ThomasfailT

online games casino slots free
vegas slots online casino
hollywood casino free online slots
casino slots online

insulk

viagra quotes
cheap viagra online
viagra ukraine
cheap viagra online

fathymn

viagra uses
buy generic viagra
viagra define
viagra generic

tewwania

viagra samples free
cheap viagra online
do you need a prescription for viagra
generic viagra

Esovame

natural viagra for men
generic viagra online
viagra 100mg street value
viagra generic

insulk

viagra bill
generic viagra
viagra duration
buy generic viagra

RichardMearm

best drug store mascara
wall drug store
walls drug store south dakota
drug store online

Williamfal

canadian pharmacy king
vipps canadian pharmacy list
canadian pharmacy price checker
canadian pharmacy review

ThomasfailT

hollywood casino online slots
hollywood casino online slots
free casino slots online
online real money casino slots

Robertthurn

pet pharmacy online
humana online pharmacy
canadian online pharmacy viagra
walmart pharmacy online

DarinSkaro

http://revia.phartesdomusa.org where can i buy revia hct

GordonLopsy

walgreens 24 hour pharmacy utah
my 24 hour pharmacy reviews
cvs 24 hour pharmacy nj
24 hour pharmacy orlando

Stevenkah

online mexican pharmacy
mexican pharmacy adderall
mexican pharmacy steroids
cheap mexican pharmacy

Williameluro

cigna healthspring rx mail order pharmacy
cvs caremark mail order pharmacy
right source mail order pharmacy
blue cross blue shield mail order pharmacy

loobby

cash loans las vegas
payday loans online
real payday loans
payday loans

infandy

guarantor loans
payday loans
personal loans for people with bad credit
cash advance

infandy

direct lenders payday loans
cash advance
short term loan lenders
payday loans online

Michaelgox

viagra order online
viagra order no prescription
viagra by money order
cheap order viagra

Timothyprior

buy viagra usa
buy viagra online
viagra buy online
buy viagra online without a prescription

inDefe

speedy loan
payday express
payday loan lenders not brokers
payday loans

fruInue

bad credit lender
personal loans
online bank
personal loans

Incumb

emergency cash
payday express
online payday loans ohio
payday loans

ShannonGoale

viagra coupons printable cvs
coupons for viagra
viagra coupons for sams club
viagra discount coupons

CoreyPusty

revatio vs viagra cost
viagra vs cialis cost
how much does viagra cost at costco
viagra cost

JamesTok

cialis coupon walmart
cialis coupon walgreens
cialis printable coupon
cialis daily coupon

Williameloda

buy cialis online safely
can you buy cialis over the counter
buy cialis 5mg daily use
buy cialis

Kennethhiz

can i order cialis online
cialis order online
best deal online order cialis
best way to order cialis without insurance

Williamfal

canadian pharmacy viagra
canadian pharmacy legit
canadian online pharmacy reviews
canadian family pharmacy

GordonLopsy

closest 24 hour pharmacy near me
walgreens 24 hour pharmacy
walgreens 24 hour pharmacy near me
walmart 24 hour pharmacy

Stevenkah

mexican pharmacy vicodin
best mexican pharmacy
tretinoin cream mexican pharmacy
order zolpidem from mexican pharmacy

Isaacchilm

cialis 5mg cost per pill
how much does cialis cost without insurance
what does cialis cost
cialis vs viagra cost

Williameluro

medco mail order pharmacy
tricare mail order pharmacy
cvs caremark mail order pharmacy
blue shield mail order pharmacy

Michaelgox

phone number to order viagra
is it safe to order viagra online
is mail order viagra safe
how can i order viagra

RichardOpino

cialis generic canadian pharmacy
generic cialis canada
tadalafil generic vs cialis
cialis generic cost

Timothyprior

buy real viagra online
buy viagra online canada
buy herbal viagra
how do i buy viagra online

ShannonGoale

viagra printable coupons
viagra coupons 2015
viagra coupons printable cvs
discount coupons for viagra

Wexbycle

payday loans california
pay day loans
short term personal loans
payday express

inDefe

stock loan
cash advance
signature loans
payday express

inDefe

payday direct lenders
payday loans online
fast cash payday loans
payday loans

DarinSkaro

http://revia.phartesdomusa.org buy naltrexone online canada

CoreyPusty

how much does viagra cost per pill
viagra cost per pill
viagra cost at costco
viagra 50mg cost

loobby

short term loan
cash advance
loans for single mothers
cash advance

naicle

payday loan today
payday loans
quickloans
pay day loans

inDefe

quick loans
payday express
direct payday lenders online
payday loans

Williamfal

canadian pharmacy reviews
canadian pharmacy review
cheap viagra online canadian pharmacy
canadian pharmacy king

GordonLopsy

24-hour pharmacy near me
24 hour pharmacy walgreens
24 hour pharmacy
walmart 24 hour pharmacy

Stevenkah

mexican pharmacy reviews
good online mexican pharmacy
mexican pharmacy tretinoin
reliable mexican pharmacy

Michaelgox

can you order viagra online
how to order viagra online safely
viagra and money order
order viagra online safely

Williameluro

humana mail order pharmacy
bjc mail order pharmacy
cvs caremark mail order pharmacy phone number
mail order pharmacy

ovalmems

how often can i take viagra
viagra generic
how to make viagra
generic viagra

tewwania

buy viagra in canada
cheap viagra online
viagra before and after pictures
buy viagra

tewwania

online viagra prescription
buy viagra online
homemade viagra recipe
generic viagra

Esovame

homemade viagra recipe
viagra generic
woman from viagra commercial
viagra online

fathymn

viagra jokes one liners
buy generic viagra
cost of viagra at cvs
cheap viagra online

Esovame

how does viagra work?
generic viagra
viagra for pulmonary hypertension
buy generic viagra

ShannonGoale

viagra pfizer coupons
viagra coupons rite aid
pharmacy coupons for viagra
viagra coupons cvs

CoreyPusty

cost of viagra with insurance
cvs viagra cost
average cost of viagra
how much does viagra cost without insurance

fruInue

easyloans
personal loans
loans at home
loans for bad credit

Incumb

personal loan comparison
payday express
direct lender payday loans online
payday loans

naicle

sunday payday loans
payday loans
loan for bad credit
cash advance

Wexbycle

bad credit need a loan
payday loans
us cash advance
cash advance

pecudge

lones
payday loans online
emergency loans
pay day loans

EdwardAnoge

compare canadian pharmacies
reputable canadian pharmacies
canadian online pharmacies
vipps certified canadian pharmacies

Larryleata

price of cialis at walgreens
cialis 5mg price comparison
best cialis price
cialis cheapest price

JosephGAX

discount brand viagra by pfizer
pfizer discount coupons for viagra
discount 100mg viagra
discount viagra usa

AltonDoodo

pfizer viagra for sale
viagra 50 mg for sale
viagra pill for sale
viagra super force for sale

ErwinCen

buy tadalafil 40 mg online
buy tadalafil powder
buy tadalafil 5mg in thailand
buy liquid tadalafil online

LeroyUnale

no prescription order viagra
viagra prescription order
viagra india order
how to order viagra pills

ThomasJusty

best price for motilium
buy motilium australia without script
where to buy motilium us
where can i buy motilium in uk

JamesSes

is there a generic cialis
when does cialis go generic
when does cialis become generic
is cialis generic

FrankNup

buy sildenafil over the counter
buy sildenafil citrate generic
where to buy sildenafil online
viagra sildenafil buy

RalphKak

misoprostol cytotec where to buy
where can i buy cytotec here in philippines
order cytotec
where to buy cytotec

WilliamGries

coupon for viagra
rite aid viagra coupon
viagra coupon 2015
free viagra coupon

EdwardLurgy

buy generic viagra online
buy generic viagra online usa
where to buy generic viagra
buy generic viagra online fast shipping

RonaldQuoda

buy cialis cheap online
cheap cialis
cialis online cheap
buying cialis cheap

NicolasDreDy

buy levitra
buy generic levitra online
where to buy levitra in canada
buy online levitra usa

HubertSmutt

cheap lasix
buy lasix over the counter
buy lasix over the counter
order lasix online

CraigGaups

buy prednisone canada online
order prednisone online
buy prednisone online overnight
is it safe to buy prednisone online

Braive

compare loan
payday loans online
online loans no credit
loans for bad credit

Braive

need a personal loan
cash advance
bad credit loan
pay day loans

naicle

payday loans near me
payday loans
apply for credit
payday loans

JosephGAX

viagra discount coupon 2015
viagra discount coupon cvs
viagra discount cvs
viagra discount online

ErwinCen

order tadalafil without a prescription
buy cheap tadalafil online
buy tadalafil without prescription
where do i buy tadalafil by teva api

FrankNup

sildenafil 100mg buy
viagra sildenafil buy
sildenafil where to buy
can i buy sildenafil over the counter

EdwardLurgy

is it legal to buy generic viagra online
buy generic viagra online fast shipping
buy generic viagra from india
where can you buy generic viagra

Larryleata

cvs pharmacy cialis price
cialis retail price
cialis price at walgreens
price of cialis

ThomasJusty

buy motilium
where to buy motilium
buy motilium australia without script
domperidone motilium order

WilliamGries

viagra prescription coupon
pfizer viagra coupon
viagra free sample coupon
free viagra coupon

RalphKak

where can i buy cytotec
can i buy cytotec at cvs
buy cytotec online fast delivery
cytotec philippines where to buy

ReviaLiala

http://phartesdomusa.org/ buy revia online generic next day delivery

inDefe

new payday loans
emergency loans
loans for single mothers
short term loans

loobby

loans for 18 year olds
emergency loans
sonic payday
installment loans

Braive

short loans
emergency loans
quick loans online
loans for bad credit

JosephGAX

viagra at discount prices
buy discount viagra
viagra discount pharmacy
discount card for viagra

RonaldQuoda

buying cialis cheap
cheap online cialis
cialis cheap overseas
buy cialis cheap

naicle

i need a personal loan
personal loans
fast cash loans
cash advance

inDefe

quickloans
installment loans
how to get quick money
emergency loans

infandy

loan services
installment loans
cash advance online direct lenders
personal loans

ErwinCen

where can i buy a weight loss pill thata contains sibutramine and tadalafil
where to buy tadalafil online
buy tadalafil online cheap
buy tadalafil uk reviews

FrankNup

buy sildenafil citrate
buy sildenafil citrate
can you buy sildenafil citrate
buy sildenafil with paypal

HubertSmutt

lasix buy online
buy lasix water pills online
buy lasix online overnight delivery
buy lasix without a prescription in the us

NicolasDreDy

buy discount levitra
buy levitra
buy levitra online overnight delivery
buy generic levitra online

EdwardLurgy

where to buy safe generic viagra
where to buy safe generic viagra
buy generic viagra with paypal
buy generic viagra without prescription

CraigGaups

buy prednisone without prescription
prednisone online buy
buy prednisone for dogs without prescription
buy prednisone overnight delivery

Jeffreyjot

http://buycialisonline.phartesdomusa.org/ buy generic viagra cialis levitra

tewwania

viagra 70 year old
generic viagra online
viagra 2017
cheap viagra

Esovame

how much viagra should i take
buy viagra
viagra 100mg cost
viagra generic

adjulky

how to get a free trial of viagra
viagra cheap
synthetic viagra
generic viagra online

ovalmems

free viagra pills
cheap viagra online
viagra online no prescription
viagra online

Alkaply

how to use viagra for first time
buy generic viagra
woman kidnaps man feeds him viagra
cheap viagra online

FawsuisA

generic viagra online
cheap viagra online
viagra for dogs
generic viagra

RonaldQuoda

cheap cialis online pharmacy
cheap viagra levitra cialis
cheap cialis 20mg
cheap cialis 5 mg

HubertSmutt

buy lasix water pill in dallas
cheap lasix
buy lasix water pills online
where to buy lasix

NicolasDreDy

buy levitra using paypal
where to buy levitra cheap
buy levitra online canada
buy levitra online

CraigGaups

buy prednisone online without prescription
can you buy prednisone over the counter
order prednisone online w no script
order prednisone

inDefe

personal loans for poor credit
quick loans usa
personal cash loans
payday loans USA

loobby

bad credit direct lenders
payday loans New York
cash advance now
payday loans Houston

inDefe

direct lender payday loans online
payday loans online USA
payday loan interest rates
payday loans online USA

Incumb

payday loan lenders online
Bad Credit Loans USA
how to get loan with bad credit
bad credit loans Dallas

pecudge

cash advance
loans for bad credit usa
payday loans mobile al
quick loans usa

inDefe

easy approval loans
pay day loans usa
secured and unsecured loans
payday loans online USA

Desmondtit

buy sildenafil citrate online usa
where to buy sildenafil online
buy sildenafil over the counter
where can i buy sildenafil online

Williamindib

can you buy viagra over the counter
buy viagra
best place to buy viagra online
buy generic viagra

MarcoFiels

buy generic cialis
cialis generic
generic cialis canada
cialis generic best price

Desmondtit

buy sildenafil citrate 100mg
viagra sildenafil buy
sildenafil generic buy
buy sildenafil online

MarcoFiels

buying generic cialis
generic cialis
generic cialis india
generic cialis

Williamindib

buy real viagra online
buy viagra cheapest
buy viagra
buy viagra online

Elmertenty

reputable canadian online pharmacies
legal canadian pharmacies
reputable canadian mail order pharmacies
list of canadian pharmacies

Desmondtit

buy sildenafil online
best place to buy sildenafil citrate online
buy online sildenafil
buy sildenafil online usa

MarcoFiels

buy generic cialis online
when will generic cialis be available
cialis generic
when will cialis be generic

Williamindib

buy generic viagra
best place to buy viagra online
where to buy viagra
buy generic viagra

thouct

net pay advance
pay day loans
texas payday loans
cash advance

fruInue

easyloan
payday loans
poor credit loan
personal loans

Elmertenty

list of reputable canadian pharmacies
legal canadian pharmacies
best canadian online pharmacies
canadian pharmacies viagra

Incumb

lenders for bad credit
personal loans
payday loans memphis tn
payday loans

infandy

i need cash
cash advance
loans fast
personal loans

thouct

payday loan direct lenders only
payday loans
loans for people with bad credit
personal loans

Elmertenty

top canadian online pharmacies
buying from canadian pharmacies
no prescription canadian pharmacies
list of canadian mail order pharmacies

Stevebut

http://lasix.phartesdomusa.org/ pet meds lasix 40mg

Kennethtew

prix du viagra en pharmacie
viagra gel prix
prix viagra
prix du viagra 50 mg

LarryKed

acheter viagra pas cher
viagra pas cher en belgique
viagra generique pas cher
viagra pas cher livraison rapide

Arthuroracy

achat viagra sans ordonnance
achat viagra pharmacie
viagra achat en ligne
achat viagra pharmacie

AlbertcrevE

cialis sans ordonnance en pharmacie
ou acheter du cialis sans ordonnance
cialis sans ordonnance
cialis avec ou sans ordonnance

Andrewgap

acheter viagra pharmacie
acheter viagra
acheter viagra en ligne livraison 24h
ou acheter du viagra en ligne

Devindroli

cialis 5mg pas cher
achat cialis pas cher
cialis generique pas cher
cialis pas cher lyon

GregoryCoT

le levitra prix
levitra prix suisse
levitra 5mg prix en pharmacie
levitra 10mg prix

Stephengraiz

cialis 20 mg prix
cialis 10mg prix
cialis 10 mg prix
cialis 5mg prix en pharmacie

Michaelpsype

cialis gГ©nГ©rique en ligne
acheter cialis en ligne en france
cialis vente en ligne
meilleur pharmacie en ligne cialis

Ricardonap

ou acheter cialis en toute confiance
acheter cialis en toute securite
acheter du cialis en belgique
ou acheter cialis en toute confiance

Ricardosmeap

prix du viagra gГ©nГ©rique en pharmacie
viagra generique en france
viagra generique sildenafil
viagra gГ©nГ©rique en pharmacie

DorseyVoish

achat cialis 20mg
achat cialis 20mg
achat cialis internet
achat cialis en ligne france

HerbertMal

vrai viagra en ligne
viagra en ligne livraison express
viagra en ligne livraison express
viagra en ligne livraison express

Jameswar

acheter levitra
acheter levitra allemagne
acheter levitra generique en france
acheter levitra pas cher

Donaldnet

vente de viagra en ligne
ou acheter viagra en ligne
vrai viagra en ligne
acheter viagra en ligne

Williamdug

generique du cialis
cialis gГ©nГ©rique belgique
cialis generique en pharmacie
pharmacie en ligne france cialis generique

JaimeBrili

http://viagrabuyonline.phartesdomusa.org/ any problems with generic viagra
100 mg generic viagra
http://viagrabuyonline.phartesdomusa.org - a href buy viagra a
a href buy viagra a
affiliate generic viagra
kamagra generic viagra soft flavored 100

naicle

loan up
pay day loans
direct lenders
payday loans online

pecudge

direct payday lenders no teletrack
payday loans
moneylenders
payday loans online

Wexbycle

vacation loans
personal loans
personal loans online
pay day loans

Kennethtew

viagra pour femme prix
prix viagra
viagra gel prix
prix viagra france

LarryKed

viagra pas cher livraison gratuite
acheter viagra pas cher belgique
viagra gГ©nГ©rique pas cher
viagra pas cher livraison rapide

Arthuroracy

viagra achat en ligne
viagra homme achat
achat viagra en pharmacie
achat viagra en ligne avis

Esovame

viagra heartburn
viagra generic
viagra dosages
generic viagra online

FawsuisA

melanoma and viagra
buy viagra online
what is in viagra
buy viagra online

Esovame

how much will generic viagra cost
generic viagra
100 mg viagra effects
buy viagra online

tewwania

what does viagra cost
cheap viagra
viagra blood pressure
buy generic viagra

Esovame

long term side effects of viagra
generic viagra
nitroglycerin and viagra
viagra cheap

Braive

secure loan
cash advance
payday loan
payday loans

loobby

loan options
payday loans
online payday loan lenders
payday express

pecudge

money now loan
payday express
online payday loans bad credit
personal loans

GregoryCoT

prix du levitra 20mg
prix du levitra 20mg
levitra prix belgique
levitra prix en pharmacie

AlbertcrevE

cialis sans ordonnance en pharmacie
cialis en pharmacie sans ordonnance
cialis sans ordonnance paris
cialis en belgique sans ordonnance

DorseyVoish

achat cialis livraison 24h
achat de cialis sans ordonnance
achat cialis en france
site fiable achat cialis

Ricardonap

acheter cialis
acheter cialis en ligne livraison rapide
ou acheter cialis en toute confiance
acheter cialis en ligne

Michaelpsype

pharmacie en ligne cialis 5mg
pharmacie en ligne suisse cialis
cialis en ligne livraison rapide
acheter cialis en ligne livraison rapide

LarryKed

viagra pas cher en ligne
acheter du viagra pas cher
acheter viagra pas cher
acheter viagra pas cher

Jameswar

acheter levitra 10mg en ligne
peut on acheter levitra sans ordonnance
acheter levitra 10mg en ligne
acheter levitra pas cher

HerbertMal

viagra en ligne livraison express
acheter du viagra en ligne
ou acheter du viagra en ligne
viagra en ligne

Donaldnet

pharmacie en ligne france viagra
viagra en ligne
acheter viagra en ligne en belgique
pharmacie en ligne viagra

naicle

payday loan
payday loans online
payday loans chicago
payday express

Incumb

cash advance locations
pay day loans
usa payday loans
cash advance

fruInue

online loans bad credit
pay day loans
borrow money with bad credit
payday loans

GregoryCoT

levitra prix
prix levitra
prix levitra 20mg pharmacie
prix de levitra en pharmacie

JaimeBrili

http://viagrabuyonline.phartesdomusa.org/ actavis generic viagra
anyone buy generic viagra online
http://viagrabuyonline.phartesdomusa.org - generic viagra 16
any problems generic viagra
100mg generic viagra online
age requirement to buy viagra

Williamdug

cialis generique tadalafil
generique cialis 20mg prix
cialis generique en pharmacie
cialis gГ©nГ©rique prix

infandy

get loan now
cash advance
native american loans
payday loans

Wexbycle

net pay advance
personal loans
payday loans indianapolis
payday express

inDefe

unsecured personal loans bad credit
loans for bad credit
get a loan today
loans for bad credit

HerbertMal

acheter viagra en ligne paypal
acheter du viagra en ligne
viagra acheter en ligne
viagra en ligne

DorseyVoish

cialis achat belgique
achat cialis 5mg en ligne
cialis achat pharmacie en ligne
achat cialis

Ricardonap

acheter cialis en toute securite
faut il une ordonnance pour acheter du cialis en pharmacie
acheter cialis en france
site francais pour acheter cialis

Michaelpsype

meilleur pharmacie en ligne cialis
cialis en ligne
cialis 5mg en ligne
acheter cialis en ligne livraison rapide

Jameswar

acheter cialis viagra levitra
ou acheter levitra sans ordonnance
acheter levitra generique en france
acheter levitra en ligne

Williamdug

gГ©nГ©rique du cialis
cialis generique
generique du cialis
achat cialis generique

JaimeBrili

http://viagrabuyonline.phartesdomusa.org/ generic viagra wholesale 100mg
anyone buy generic viagra online
http://viagrabuyonline.phartesdomusa.org - bangkok where to buy viagra
generic viagra 100mg pills erections
100 mg generic viagra
50mg generic viagra online

Wexbycle

easy to get loans
personal loans
quick cash loans bad credit
cash advance

pecudge

signature loans for bad credit
payday loans
3 month loans
personal loans

fruInue

loans bad credit
loans for bad credit
signature loan
payday loans online

naicle

quick cash funding
cash advance
payday loans online direct lenders
payday express

loobby

personal loans with no credit
loans for bad credit
no credit loans
personal loans

naicle

loan websites
loans for bad credit
loans bad credit
payday loans

RalphKak

buy mifepristone cytotec ru486 misoprostol
buy cytotec online cheap
where can i buy cytotec over the counter
can i buy cytotec at walgreens

WilliamGries

pfizer viagra coupon
rite aid viagra coupon
viagra best buy coupon
walgreens viagra coupon

Incumb

viagra jet
viagra cheap
female viagra reviews
generic viagra online

Incumb

viagra commercial actress
buy generic viagra
viagra 50 off
generic viagra online

Braive

viagra off patent
viagra online
when will viagra go generic
buy viagra online

naicle

viagra cost per pill
generic viagra online
whats i n viagra
viagra online

Incumb

does viagra raise blood pressure
viagra generic
how to make homemade viagra
cheap viagra online

naicle

viagra commercial actress 2015
generic viagra online
when will viagra become generic
cheap viagra online

Michaelpsype

pharmacie en ligne fiable cialis
avis pharmacie en ligne cialis
ou acheter cialis en ligne
vrai cialis en ligne

NicolasDreDy

where can i buy levitra
buy levitra
buy levitra
buy levitra pills online

CharlesFub

casino niagara falls canada
hotel and casino in niagara falls canada
falls casino niagara on canada
hotel casino niagara falls canada

ThomasfailT

free casino games online slots
online casino slots uk
online casino slots real money no deposit
online casino slots uk

JamesTok

cialis 30 day free trial coupon
cialis walgreens coupon
free coupon for cialis
cialis coupon walgreens

Williameluro

express scripts mail order pharmacy
cvs caremark mail order pharmacy
champva mail order pharmacy
humana mail order pharmacy form

gobunchikov

http://revia2.phartesdomusa.org/ revia online purchase
buy naltrexone low dose buy revia 30 mg online
naltrexone generic health

gobunchikov

http://revia2.phartesdomusa.org/ buy naltrexone in the uk
buy low dose naltrexone india order revia online
buy revia without a script

gobunchikov

http://revia2.phartesdomusa.org/ naltrexone online order
buy naltrexone in the uk buy revia 30mg
revia manufacturer

AlbertOrape

online casino deutschland ohne einzahlung
online casino paypal deutschland
online live casino deutschland
online casino paypal deutschland

SteveKek

echtgeld online casino mit startguthaben
online casino mit echtgeld startguthaben ohne einzahlung 2016
online casino mit 1000 euro startguthaben
online casino mit startguthaben

Ervinhausa

casino games list in singapore
casino slot machine games list
list of games rivers casino schenectady
las vegas casino games list

Brucepaure

how to beat the roulette
beat the roulette machine at the bookies
how to beat interbock roulette machine
systems to beat roulette

Dodaj swój komentarz - bo każdy ma przecież coś do powiedzenia...

Nie jesteś zalogowany. Aby uprościć dodawanie komentarzy oraz aby zdobywać punkty - zaloguj się

Imię i nazwisko *
E-mail *
Treść komentarza *
Przepisz kod z obrazka *
Newsletter Informujcie mnie o nowych, ciekawych
materiałach publikowanych w portalu



transAzja.pl to serwis internetowy promujący indywidualne podróże po Azji. Przez wirtualny przewodnik po miastach opisuje transport, zwiedzanie, noclegi, jedzenie w wielu lokalizacjach w Azji. Dzięki temu zwiedzanie Chin, Indii, Nepalu, Tajlandii stało się prostsze. Poza tym, transAzja.pl prezentuje dane klimatyczne sponad 3000 miast, opisuje zalecane szczepienia ochronne i tropikalne zagrożenia chorobowe, prezentuje też informacje konsularne oraz kursy walut krajów Azji. Pośród usług dostępnych w serwisie są pośrednictwo wizowe oraz tanie bilety lotnicze. Dodatkowo dzięki rozbudowanemu kalendarium znaleźć można wszystkie święta religijnie i święta państwowe w krajach Azji. Serwis oferuje także możliwość pisania travelBloga oraz publikację zdjęć z podróży.

© 2004 - 2017 transAzja.pl, wszelkie prawa zastrzeżone

Nasi partnerzy