Islam jest obecnie jedną z największych uniwersalistycznych, monoteistycznych religii świata. Jego twórcą był Mahomet (Muhammad), który urodził się pod koniec VI w. w Mekce. Jako młody człowiek doznał on objawienia i zgodnie z poleceniem anioła zaczął głosić nową religię. Jej postulaty dotyczyły wiary w jednego Boga, etyki i układów społecznych. Nauki Mahometa nie przypadły do gustu części mieszkańców Mekki. Niechciany w rodzinnych stronach, w 622 r. wraz z rodziną i uczniami Prorok wyruszył do Medyny. Wydarzenie to, zwane "ucieczką" (hidżra), jest oficjalnym początkiem ery muzułmańskiej. Po śmierci Proroka, w wyniku sporu o następstwo po założycielu religii, islam podzielił się na 2 odłamy: szyitów i sunnitów.

Jeszcze za życia Mahometa islam okazał się religią bardzo ekspansywną. Przez wieki rozprzestrzenił się od Europy po Mongolię i Chiny, od Afryki po Indie. Obecnie jest obok chrześcijaństwa najszybciej rozwijającą się religią na świecie.

Świętą księgą islamu jest Koran. Obok opisu życia Mahometa i początkowych faz ekspansji islamu, dzieło to zawiera zasady życia jednostki i życia społecznego w postaci Prawa. Zawiera nauki i przepisy, nakazy i zakazy, które mają moc sankcji religijnej. Nie tylko treść, ale i forma ma w Koranie wielkie znaczenie. Już samo recytowanie wersetów ma wymiar religijny, stąd ich częsta obecność w sztuce sakralnej.

W nauce Proroka widać znaczący wpływ judaizmu i chrześcijaństwa. Tym co różni islam od chrześcijaństwa, jest uznawanie Jezusa nie za Boga, a jedynie za proroka oraz negacja Trójcy Świętej. Wszystkie trzy religie łączą natomiast postaci Starego Testamentu i niektóre założenia dogmatyczne. Mahomet był nie tylko twórcą religii, ale także reformatorem. Rodzący się islam przyniósł ze sobą nowy ład i porządek społeczny, oparty na współczuciu i pomocy, a także wbrew ogólnym sądom, większe prawa kobiet. Nakazywał szacunek do rodziców, opiekę nad sierotami, pomoc ubogim i potrzebującym.

Doktrynę religijną islamu można krótko opisać jako wiarę w:

• jedność i jedyność Boga - Allacha
• misję proroczą Mahometa jako posłańca bożego głoszącego naukę jedności Boga
• życie przyszłe, ostateczne i wieczne
• zmartwychwstanie zmarłych i sąd ostateczny, niebo i piekło
• anioły, szatana i demony.