• HIV i AIDS

AIDS to poważny zespół objawów klinicznych będący konsekwencją zakażenia HIV (ludzki wirus niedoboru odporności), późne stadium infekcji HIV, zespół nabytego niedoboru odporności, sukcesywnie wyniszczający organizm. Powoduje on rozwój zakażeń oportunistycznych w organizmie oraz szereg innych komplikacji zdrowotnych.

Po raz pierwszy przypadki AIDS zostały opisane w 1981 roku. Każdego dnia na świecie zakaża się HIV około 15 tys. osób, z czego blisko 10% stanowią dzieci. Każdego dnia na świecie umiera z powodu AIDS około 8 tys. osób! Blisko 5O% zakażeń dotyczy osób między 16 o 24 rokiem życia.

HIV i AIDS występują we wszystkich krajach. Na świecie pod koniec roku 2001 ponad 40 milionów osób było zakażonych HIV lub chorych na AIDS. Tylko w roku 2001 zakażeniu uległo blisko 5 milionów osób, z czego około 42% stanowiły kobiety. Od początku pandemii na świecie, czyli przez ostatnie 20 lat, z przyczyn związanych z HIV i AIDS zmarło ponad 20 milionów osób, a ponad 14 milionów dzieci straciło oboje rodziców. 

Regionem najbardziej dotkniętym skutkami pandemii jest Afryka Podzwrotnikowa. W różnych państwach tego rejonu zakażonych HIV lub chorych na AIDS jest nawet 45% populacji. Pandemia szerzy się tam głównie drogą kontaktów heteroseksualnych, a takie czynniki jak ogólnie zła sytuacja zdrowotna, bieda, współistnienie innych chorób zakaźnych, w szczególności gruźlicy, ograniczony dostęp do usług medycznych i wiele innych sprzyjają szybkiemu rozprzestrzenianiu się zakażeń.
Szacuje się, że w tym regionie każdego dnia z przyczyn związanych z HIV i AIDS umiera 5 tys. osób. Nieco wolniej pandemia rozprzestrzenia się w regionie Karaibów czy w Ameryce Łacińskiej.

W ciągu ostatnich dwóch lat szczególny niepokój problematyka ta wzbudza w regionie Europy Wschodniej. Wyjątkowo niepokojąca sytuacja panuje na Ukrainie, gdzie według szacunków UNAIDS żyje około 450 tys. osób zakażonych HIV i/lub chorych na AIDS. W Federacji Rosyjskiej każdego miesiąca rejestruje się ponad 5,5 tys. zakażeń, a szacunkowe dane podają nawet milion osób zakażonych. W krajach Europy Zachodniej, dzięki kontynuacji działań prewencyjnych oraz wprowadzeniu terapii antyretrowirusowej, sytuacja nieco się ustabilizowała. Obserwuje się spadek zachorowań na AIDS oraz niewielką dynamikę nowych zakażeń HIV. W ostatnim czasie pojawiły się jednak doniesienia z niektórych krajów (Włochy) o nowych, zmutowanych podtypach HIV, opornych na terapię antyretrowirusową. W Polsce od początku epidemii do 30 czerwca 2002 r. wykryto w sumie 7629 zakażeń HIV. Wśród ogółu zakażeń przeważały osoby między 20 a 29 rokiem życia (52,6%).

W ogólnej liczbie zakażeń przeważają mężczyźni, jednak w ostatnim czasie obserwuje się wzrost ich liczby u kobiet. Wynika to z faktu, że coraz więcej zakażeń następuje poprzez kontakty seksualne. Szacuje się, że w naszym kraju żyje z HIV około 15 tys. osób. 

Dotychczas nie wynaleziono leku, którym można by wyleczyć AIDS, ani też skutecznej szczepionki chroniącej przed zakażeniem HIV. Ryzyko zakażenia HIV zależy jednak w dużej mierze od zachowania człowieka.

HIV można zakazić się m.in. przez:

• kontakty seksualne bez zabezpieczenia (tzn. bez prezerwatywy),
• wstrzykiwanie narkotyków dożylnych sprzętem używanym przez inne osoby, 
• zabiegi wykonane niesterylnym sprzętem, nie tylko medyczne, ale też kosmetyczne, jak przekłuwanie uszu czy wykonanie tatuażu!
• kontakt z krwią innych osób, w tym transfuzje nieprzebadanej krwi i jej preparatów,
•  przeszczepy tkanek lub narządów od osób zakażonych.

HIV nie można zakazić się poprzez codzienne kontakty z osobami zakażonymi, jak przebywanie w tym samym pomieszczeniu, wspólne używanie toalety, kaszel czy katar. Insekty nie przenoszą zakażenia HIV.

Nie umiemy wyleczyć AIDS, ale wiemy, w jaki sposób skutecznie ustrzec się przed zakażeniem HIV, a więc nie zachorować na AIDS. 

Pamiętaj o kilku prostych zasadach, które pomogą ustrzec się przed zakażeniem HIV!

• W kontaktach seksualnych z osobą nieznaną lub niedawno poznaną zawsze używaj prezerwatywy.
  Nie każdy, kto wygląda elegancko i dobrze się zachowuje jest zdrowy!
• Nie używaj wspólnie z innymi osobami sprzętu do wstrzykiwania narkotyków!
• Picie alkoholu w nadmiernych ilościach sprawia, że stajesz się bezkrytyczny w stosunku do siebie i otoczenia, a więc bezbronny wobec HIV; stosowanie narkotyków może mieć podobny efekt!
• O ile nie jest to konieczne, unikaj zabiegów medycznych i kosmetycznych w krajach o gorszych standardach zdrowotnych!
• Zawsze pomyśl o konsekwencjach, zanim zdecydujesz się na ryzykowne zachowanie!
• Ujemny wynik testu w kierunku HIV nie jest pewnym dowodem braku zakażenia. Osoba, która wykonała test, maże być w okresie tzw. okienka serologicznego, tzn. jest zakażona, ale jeszcze nie można wykryć zakażenia testem. Okres okienka serologicznego może trwać do kilkunastu miesięcy!
• HIV może zakazić się każdy człowiek, niezależnie od narodowości, płci czy statusu materialnego.
  Każdy człowiek, a więc także TY