• Gleby w dystrykcie Solu Khumbu

Dystrykt Solu Khumbu to teren górzysty, o urozmaiconej rzeźbie, w którym w dużej mierze panują, niekorzystne warunki klimatyczne. Ponadto ogromną rolę odgrywają tu procesy erozyjne oraz ruchy masowe związane z rzeźbą terenu. Wszystko to znajduje swoje odzwierciedlenie w pokrywie glebowej. Dominują tu gleby inicjalne, o niewykształconym profilu, powstające zarówno na skałach masywnych jak i luźnych. Nie zawierają w sobie dużych ilości próchnicy oraz często stanowią stadium pośrednie pomiędzy skałą a glebą.

Odwołując się do "Mapy Gleb Świata" w skali 1:5 000 000 wydanej przez FAO/UNESCO (Paryż, 1977) na obszarze Solu Khumbu wydzielono jedynie dwa rodzaje gleb. Są to litosole i rankery oraz na nielicznych obszarach w południowej części kambisole.

Dla ukazania większego zróżnicowania rozmieszczenia gleb, ich analizę przeprowadzono na podstawie dokładniejszej mapy pochodzącej z "Soil Science Division, NARC, Khumaltar" (dostępnej w "FAO land and water information reports") i opartej na amerykańskiej klasyfikacji gleb (USDA Soil Taxnonomy).


Charakterystykę poszczególnych gleb ograniczono jedynie do informacji dotyczących najwyższego poziomu tejże klasyfikacji - rzędu.

ENTISOLS - entisole

Są to gleby inicjalne, o niewykształconym profilu. Jedna z definicji określa je jako glebę, w której nie można wyróżnić znaczących poziomów glebowych do 1 metra głębokości. Występują w północnej części obszaru badań, na stromych zboczach oraz w obszarach najwyżej położonych, gdzie panują niskie temperatury. Są to tereny, w których procesy glebotwórcze są niewielkie lub wręcz zahamowane. Czynnikami ograniczającymi są utrzymująca się przez dłuższy czas niska temperatura, twarda skała macierzysta niepozwalająca na penetrację korzeni roślin, erozja wiatrowa lub wodna oraz ruchy masowe, przemieszczające materiał zwietrzelinowy. Gleby te występują również w zagłębieniach lub na nieznacznie nachylonych zboczach gdzie deponowana jest znaczna ilość zwietrzeliny. Duża zawartość gliny i mała głębokość sprawiają, że tylko w nielicznych przypadkach są one wykorzystywane do celów rolniczych. Obszary te są wykorzystywane jako pastwiska. Według amerykańskiej klasyfikacji są to gleby tzw. Orthents, charakteryzujące się większą zawartością frakcji ilastej i gliniastej.

INCEPTISOLS

Są to gleby słabo wykształcone, posiadające w niewielkim stopniu wykształcony jeden lub więcej poziom glebowy, w którym to materiały mineralne inne niż węglany lub amorficzna krzemionka zostały zmienione lub usunięte i nie zostały nagromadzone w znacznym stopniu. Wilgoć jest dostępna dla roślin przez ponad połowę roku. Gleby te są bardziej wykształcone niż Entisolse jednak nadal nie posiadają cech, które są charakterystyczne dla innych rodzajów gleb. Gleby te przede wszystkim powstają na stromych zboczach, gdzie erozja oraz ruchy masowe ciągle usuwają górne warstwy gleby. Występują również w głębokich koluwiach podnóża zboczy, gdzie osady są deponowane. Powstawianiu tych gleb sprzyjają niskie temperatury oraz niewielkie sumy opadów. Opisywany rodzaj gleb występuje w północnej i środkowej części badanego obszaru, na terenach wysoko położonych, gdzie panują niskie temperatury oraz niewielkie opady. W północnej, chłodniejszej części obszaru badań występują głównie gleby z podrzędu Umbrepts charakteryzujące się większą kwasowością i suchością oraz ciemnoczerwonawą lub brązową barwą. W środkowej części dominują natomiast gleby z podrzędu Ochrepts. Na glebach z rodzaju Inceptisols rosną przede wszystkim ekosystemy leśne, a także łąki. Rzadziej są to gleby wykorzystywane rolniczo.

ALFISOLS

Są to żyzne, urodzajne gleby, najwartościowsze i zarazem najbardziej wykształcone na obszarze objętym niniejszą pracą. Charakteryzują się cienkim, ciemnym, bogatym w próchnicę poziomem glebowym A. Poniżej znajduje się zmiennej grubości poziom przemieszczania się gliny, żelaza i glinu. Natomiast jeszcze niżej znajduje się wyraźny poziom B, będący warstwą akumulacji gliny i substancji organicznych. Alfisole występują w południowej części badanego obszaru, na terenach najniżej położonych. Powstają w dużej mierze na materiałach polodowcowych, pod roślinnością liściastą, na terenach wilgotnych oraz umiarkowanie wilgotnych. Średnia roczna temperatura gleby wynosi <8^oC toteż do ich powstawania wymagane są tereny na których roczna temperatura powietrza zawiera się w przedziale 0 - 22^oC. Gleby te nie występują na stromych zboczach. Są szeroko wykorzystywane rolniczo. Ponadto spotyka się na nich lasy (głównie liściaste) oraz łąki i pastwiska. Na omawianym obszarze dominują gleby z podrzędu Ustalfs.